Chủ đề 4:
CHI TIẾT MÁY VÀ LẮP GHÉP(T4)



Giáo viên: Vương Thị Lệ Quyên
Tổ: Lý - Tin - Công nghệ
Năm học: 2020 - 2021
PHÒNG GD VÀ ĐT HUYỆN TÂY HÒA
TRƯỜNG THCS HUỲNH THÚC KHÁNG
KIỂM TRA BÀI CŨ
Em hãy nêu đặc điểm và ứng dụng của mối ghép bằng ren?
Đặc điểm:
M?i gh�p cĩ c?u t?o don gi?n, d? th�o l?p, n�n du?c d�ng r?ng r�i trong c�c m?i gh�p c?n th�o l?p.
Ứng dụng:
Mối ghép bu lông: Dùng để ghép các chi tiết có chiều dày không lớn và cần tháo lắp.
Mối ghép vít cấy: Ghép các chi tiết có chiều dày quá lớn.
Mối ghép đinh vít: Ghép những chi tiết chịu lực nhỏ.
TI?T 23 . M?I GHẫP D?NG
I. Thế nào là mối ghép động?
Mặt ghế
Chân trước
Chân sau
Thanh truyền
Em hãy cho biết chiếc ghế xếp gồm mấy chi tiết và chúng được ghép với nhau như thế nào?
- Chiếc ghế xếp gồm 4 chi tiết: chân trước, chân sau, mặt ghế và thanh truyền.
- Chúng được ghép với nhau bằng đinh tán (Mối ghép A, B, C, D).
Khi mở ghế ra và gập ghế lại, tại các mối ghép A, B, C, D các chi tiết sẽ như thế nào với nhau?
Khi mở ghế ra và gập ghế lại, tại các mối ghép A, B, C, D các chi tiết có sự chuyển động tương đối với nhau.
TI?T 23 . M?I GHẫP D?NG
I. Thế nào là mối ghép động?
a) Khái niệm
Mối ghép mà các chi tiết được ghép có chuyển động tương đối với nhau gọi là mối ghép động hay khớp động.
TI?T 23 . M?I GHẫP D?NG
I. Thế nào là mối ghép động?
a) Khái niệm
b) Công dụng
Mối ghép động chủ yếu để ghép các chi tiết thành cơ cấu, gồm khớp tịnh tiến, khớp quay, khớp cầu…
Khớp tịnh tiến
Khớp quay
Khớp cầu
Khớp vít
Một nhóm nhiều vật được nối với nhau bằng những khớp động, trong đó có một vật được xem là giá đứng yên, còn các vật khác chuyển động với quy luật hoàn toàn xác định đối với giá được gọi là một cơ cấu.
Ví dụ: Một nhóm vật gồm 4 thanh 1,2,3,4 nối với nhau bằng bốn khớp quay A,B,C,D được gọi là cơ cấu bốn khâu bản lề.
- Nếu chọn thanh 4 (AD) làm giá, ta được cơ cấu tay quay – thanh lắc ( 1: Tay quay; 2: Thanh truyền; 3: Thanh lắc; 4: Giá)
Cơ cấu:
Cơ cấu truyền động ăn khớp
Cơ cấu truyền và
biến đổi chuyển động
Cơ cấu tay quay - con trượt
TI?T 23 . M?I GHẫP D?NG
I. Thế nào là mối ghép động?
II. Các loại khớp động
1. Khớp tịnh tiến
Xi lanh
Pit tông
Mối ghép pittông - xilanh
Rãnh trượt
Sống trượt
Mối ghép sống trượt-rãnh trượt
13
Bề mặt
tiếp xúc
Bề mặt
tiếp xúc
14
Mối ghép pittông - xilanh
Mối ghép sống trượt – rãnh trượt
THẢO LUẬN NHÓM
Tìm hiểu cấu tạọ của các loại khớp tịnh tiến và hoàn thành các mệnh đề sau:
- Mối ghép pittông – xilanh có mặt tiếp xúc là ………………
- Mối ghép sống trượt – rãnh trượt có mặt tiếp xúc là .. ….. ……………………
mặt trụ tròn
mặt phẳng
TI?T 23 . M?I GHẫP D?NG
I. Thế nào là mối ghép động?
II. Các loại khớp động
1. Khớp tịnh tiến
a) Cấu tạo
- Mối ghép pittông – xilanh có mặt tiếp xúc là mặt trụ tròn
- Mối ghép sống trượt – rãnh trượt có mặt tiếp xúc là mặt phẳng.
TI?T 23 . M?I GHẫP D?NG
I. Thế nào là mối ghép động?
II. Các loại khớp động
1. Khớp tịnh tiến
Cấu tạo
Đặc điểm
Sgk/94
2. Khi khớp tịnh tiến làm việc, hai chi tiết trượt trên nhau sẽ xảy ra hiện tượng gì? Hiện tượng này có lợi hay có hại ? Nêu biện pháp khắc phục?
Mối ghép
sống trượt - rãnh trượt
Mối ghép pittông - xilanh
1. Mọi điểm trên vật tịnh tiến có chuyển động giống hệt nhau (quỹ đạo chuyển động,vận tốc…).
2. Khi khớp tịnh tiến làm việc, các chi tiết trượt lên nhau sinh ra lực ma sát làm cản trở chuyển động. Để giảm ma sát, người ta sử dụng vật liệu chịu mài mòn, các bề mặt được làm nhẵn bóng và thường được bôi trơn bằng dầu, mỡ …
1. Trong khớp tịnh tiến, các điểm trên cùng một vật chuyển động như thế nào?
TI?T 23 . M?I GHẫP D?NG
I. Thế nào là mối ghép động?
II. Các loại khớp động
1. Khớp tịnh tiến
Cấu tạo
Đặc điểm
Sgk/94
c) Ứng dụng
- Được dùng trong cơ cấu biến chuyển động tịnh tiến thành chuyển động quay hoặc ngược lại.
Khớp tịnh tiến được dùng chủ yếu trong cơ cấu biến đổi chuyển động tịnh tiến thành chuyển động quay hoặc ngược lại (như mối ghép pittông-xilanh trong động cơ )
Pit-tông - xilanh trong động cơ
20
Em hãy kể tên một số khớp tịnh tiến trên các đồ dùng, máy móc hoặc thiết bị mà em biết?
TI?T 23 . M?I GHẫP D?NG
I. Thế nào là mối ghép động?
II. Các loại khớp động
1. Khớp tịnh tiến
2. Khớp quay
a) Cấu tạo
Trong khớp quay, mỗi chi tiết có thể quay quanh một trục cố định so với chi tiết kia.
Khớp quay
Vòng bi
Khớp quay
Vòng bi
a. Cấu tạo:
25
Gồm: Trục, Bạc lót, Ổ trục.
Khớp quay:
Gồm: Vòng ngoài, vòng trong, Bi và Vòng chặn.
26
Vòng bi:
Vòng ngoài
Vòng trong
Bi
Vòng chặn
TI?T 23 . M?I GHẫP D?NG
I. Thế nào là mối ghép động?
II. Các loại khớp động
1. Khớp tịnh tiến
2. Khớp quay
a) Cấu tạo
Khớp quay: Trục, bạc lót, ổ trục.
Vòng bi: Vòng ngoài, vòng trong, bi, vòng chặn.
Ở khớp quay mặt tiếp xúc thường là mặt trụ tròn
Chi tiết có mặt trụ trong là ổ trục, chi tiết có mặt trụ ngoài là trục.
Chú ý:
Chi tiết có lỗ thường được lắp bạc lót để giảm ma sát hoặc dùng vòng bi thay cho bạc lót
Mặt tiếp xúc
b. Ứng dụng:
TI?T 23 . M?I GHẫP D?NG
I. Thế nào là mối ghép động?
II. Các loại khớp động
1. Khớp tịnh tiến
2. Khớp quay
a) Cấu tạo
b) Ứng dụng
Khớp quay thường được dùng nhiều trong thiết bị, máy như: bản lề cửa, xe đạp, xe máy….
31
Trong chiếc xe đạp, khớp nào là khớp quay ?
Trục giữa
Trục trước
Trục sau
Cổ xe
31
Các khớp ở giá gương xe máy, cần ăng ten có được coi là khớp quay không? Tại sao?
Cần ăng ten
Gương xe máy
Khớp cầu:
Thông tin: Trong khớp quay, mỗi chi tiết có thể quay quanh một trục cố định so với chi tiết kia.
Các loại khớp tịnh tiến
Các loại khớp quay
Khớp cầu
Khớp vít
MỘT SỐ MỐI GHÉP ĐỘNG THƯỜNG GẶP
34
GHI NHỚ
1.Trong mối ghép động, các chi tiết được ghép có chuyển động tương đối với nhau, vì vậy để giảm ma sát và mài mòn mối ghép động thường được bôi trơn thường xuyên.
2.Mối ghép động còn gọi là khớp động như: khớp tịnh tiến, khớp quay, khớp cầu,…chúng được dùng rộng rãi trong nhiều máy và thiết bị.
35
Bài tập
2/ Chi tiết có là ổ trục
1/ Mối ghép pittông – xilanh có mặt tiếp xúc là
3/ Chi tiết có là trục.
4/ Các khớp ở giá gương xe máy là
5/. Cấu tạo của ngăn kéo bàn là
35
mặt trụ tròn
……………………
mặt trụ trong
……………
khớp cầu
khớp tịnh tiến
……………
mặt trụ ngoài
……………
……………
Bài 1: Hoàn thành những câu sau:
khớp vít
ren
B�i 2. Hãy cho biết các đồ vật, dụng cụ sau đây được ứng dụng khớp nào? Hãy đánh dấu X vào cột tương ứng.
X
X
X
X
X
37
37
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Học nội dung ghi vở.
Đọc và xem trước chủ đề “TRUYỀN VÀ BIẾN ĐỔI CHUYỂN ĐỘNG”
+ Truyền chuyển động
38
CHÚC CÁC EM
HỌC TỐT