Bài 1. CHUYỆN VỀ TRƯƠNG ĐỊNH, NGUYỄN TRƯỜNG TỘ.
CUỘC PHẢN CÔNG Ở KINH THÀNH HUẾ (tiết 1+2)
LỊCH SỬ 5

Lịch sử
Bài 1. Chuyện về Trương Định, Nguyễn Trường Tộ. Cuộc phản công ở kinh thành Huế (tiết 1+2)
Hướng dẫn học trang 3
1. Bối cảnh nước ta
ở cuối thế kỉ XIX
TÌM HIỂU
Ngày 1- 9 – 1858, thực dân Pháp nổ sung mở đầu cuộc xâm lược nước ta và từng bước xâm chiếm, biến nước ta thành thuộc địa của chúng. Từ đó đến Cách mạng tháng Tám năm 1945, nhân dân ta đã kiên cường đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược và đô hộ, quyết giành lại độc lập dân tộc.
 Sự kiện gì xảy ra vào ngày 1/9/1858 ?
 Ngày 1 – 9 – 1858, thực dân Pháp nổ súng mở đầu cuộc xâm lược nước ta và từng bước xâm chiếm, biến nước ta thành thuộc địa của chúng.
Bán đảo Sơn Trà- Đà Nẵng
Ngày 1- 9 – 1858, thực dân Pháp nổ sung mở đầu cuộc xâm lược nước ta và từng bước xâm chiếm, biến nước ta thành thuộc địa của chúng. Từ đó, đến Cách mạng thánh Tám năm 1945, nhân dân ta đã kiên cường đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược và đô hộ, quyết giành lại độc lập dân tộc.
 Từ đó cho đến năm 1945, nhân dân đã phản ứng như thế nào?
 Từ đó cho đến năm 1945, nhân dân đã kiên cường đấu tranh, dũng cảm đứng lên chống thực dân Pháp xâm lược và đô hộ, quyết giành lại độc lập dân tộc.
b. Vận dụng hiểu biết của mình để trả lời câu hỏi sau:
- Em đã biết những nhân vật lịch sử nào tiêu biểu cho cuộc kháng chiến chống Pháp ở cuối thể kỉ XIX? Nếu biết, em hãy giới thiệu đôi nét về nhân vật lịch sử đó?
- Nhân vật lịch sử tiêu biểu cho cuộc kháng chiến chống Pháp cuối thế kỉ XIX là: Trương Định, Nguyễn Trường Tộ và Tôn Thất Huyết, Nguyễn Trung Trực...
- Một số nét về các nhân vật lịch sử đó là:
   + Tôn Thất Thuyết (1839 – 1913), là quan phụ chính đại thần, nhiếp chính dưới triều Dục Đức, Hiệp Hòa, Kiến Phúc và Hàm Nghi của triều đại nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.
   + Ông là người đã phế lập Dục Đức, Hiệp Hòa, Kiến Phúc và Hàm Nghi trong một thời gian ngắn của lịch sử, gây nên một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng bên trong hoàng tộc. Khi thất bại trong một cuộc binh biến năm 1885, Tôn Thất Thuyết đã phò tá vua Hàm Nghi đi Quảng Trị, tổ chức nghĩa quân chống Pháp, và chính ông nhân danh Hàm Nghi đã ra chiếu Cần Vương, bản chiếu thư nổi tiếng kêu gọi nhân dân Việt Nam chống Pháp. Toàn bộ gia đình ông cũng tham gia kháng chiến và nhiều người đã hy sinh, được người dân ca tụng là "Toàn gia yêu nước".
Trương Định kiên quyết cùng nhân dân chống quân xâm lược.
- Trương Công Định
(Trương Đăng Định)
- Sinh tại Quảng Ngãi
- Là một lãnh tụ nghĩa quân chống Pháp giai đoạn 1859 – 1864, thời vua Tự Đức.
2. Tìm hiểu về «Bình Tây Đại nguyên soái»
Trương Định
Đọc thông tin và quan sát hình 1 Hướng dẫn học trang 4.
 Năm 1862, sự kiện gì xảy ra?
 Triều đình nhà Nguyễn có thái độ như thế nào trước cuộc xâm lược của thực dân Pháp?
 Năm 1862, thực dân Pháp hoang mang lo sợ nghĩa quân Trương Định thì triều đình ban lệnh xuống buộc Trương Định phải giải tán nghĩa quân và đi nhận chức ở An Giang.
 Triều đình nhà Nguyễn có thái độ như thế nào trước cuộc xâm lược của thực dân Pháp?
 Triều đình nhà Nguyễn nhượng bộ, nhường 3 tỉnh miền Đông Nam Kì cho Pháp, không kiên quyết chiến đấu bảo vệ đất nước.
 Điều gì khiến Trương Định lại băn khoăn, lo nghĩ?
 Điều khiến Trương Định lại băn khoăn, lo nghĩ là làm quan thì phải tuân lệnh vua, nếu không sẽ chịu tội phản nghịch; nhưng dân chúng và nghĩa quân không muốn giải tán lực lượng, một lòng, một dạ tiếp tục kháng chiến.
 Trước những băn khoăn đó, nghĩa quân và dân chúng đã làm gì?
 Trước những băn khoăn đó, nghĩa quân và dân chúng đã suy tôn Trương Định là “Bình Tây Đại Nguyên Soái”. Điều đó đã cổ vũ, động viên ông quyết tâm đánh giặc.
- Vì sao Trương Định không nghe lệnh triều đình, quyết tâm chống Pháp? 
- Trương Định không nghe lệnh triều đình, quyết tâm chống Pháp vì:
   + Lúc ông đang băn khoăn trước sự lựa chọn của mình thì trong nhân gian, mọi người truyền thư đi khắp nơi, suy tôn ông lên làm chủ soái và được nhiều người ủng hộ.
  + Cảm kích trước niềm tin yêu của nghĩa quân và dân chúng, Trương Định đã ở lại tiếp tục cùng nhân dân chống giặc.
Em có nhận xét gì về hành động của Trương Định?
Hành động của Trương Định thể hiện tinh thần yêu nước, ông sẵn sàng phản lại lệnh vua để cùng nhân dân đánh giặc.
  + Cố gắng đem lại cuộc sống bình yên cho nhân dân.
  + Ông luôn đặt nhân dân lên hàng đầu, không quan tâm đến tính mạng của bản thân.
Năm 1862, triều đình nhà Nguyễn kí hòa ước nhường 3 tỉnh miền Đông Nam Kì cho thực dân Pháp. Vua ra lệnh cho Trương Định phải giải tán lực lượng nhưng ông kiên quyết cùng nhân dân chống quân xâm lược.
Lòng biết ơn, tự hào của nhân dân ta với Bình Tây đại nguyên soái .
 Ông là người yêu nước, dũng cảm, sẵn sàng hi sinh bản thân mình cho dân tộc, cho đất nước.
Triều đình kí hòa ước với Pháp và lệnh cho ông giải tán lực lượng.
Nhân dân suy tôn ông là “Bình Tây Đại Nguyên Soái”
TRƯƠNG ĐỊNH
Quyết tâm chống lệnh vua để ở lại cùng nhân dân đánh giặc
3. NHỮNG ĐỀ NGHỊ CANH TÂN ĐẤT NƯỚC
CỦA NGUYỄN TRƯỜNG TỘ
Đọc thông tin Hướng dẫn học trang 5
1. Giới thiệu về Nguyễn Trường Tộ:
Trước mối họa xâm lăng một số nhà nho yêu nước đã làm gì?
Trước mối họa xâm lăng một số nhà nho yêu nước đã chủ trương canh tân đất nước để tự lập, tự cường.
Thế nào là canh tân ?
“ Canh tân” là từ bỏ những cách làm cũ, lạc hậu. Thực hiện cách làm mới để đạt được sự phát triển tốt đẹp hơn.
Trình bày những thông tin em biết về Nguyễn Trường Tộ:
Quê ở Nghệ An.
Là người thông minh.
1860, ông sang Pháp.
Trình lên vua Tự Đức nhiều bản điều trần.
NGUYỄN TRƯỜNG TỘ
MONG MUỐN CANH TÂN ĐẤT NƯỚC
- Qua những đề nghị canh tân đất nước, Nguyễn Trường Tộ mong muốn điều gì?
Qua những đề nghị canh tân đất nước Nguyễn Trường Tộ mong muốn làm cho đất nước giàu mạnh, tiến kịp các nước phát triển khác.
Những đề nghị canh tân đất nước của Nguyễn Trường Tộ là gì?
Mở rộng quan hệ ngoại giao.
Thuê chuyên gia nước ngoài.
Mở các trường dạy đóng tàu, đúc súng, sử dụng máy móc, ...
Xây dựng quân đội.
Vì sao những đề nghị canh tân đất nước của Nguyễn Trường Tộ không được vua Tự Đức và triều đình chấp nhận?
Những đề nghị canh tân đất nước của Nguyễn Trường Tộ không được vua Tự Đức và triều đình chấp nhận vì: Theo vua Tự Đức, những phương pháp cũ đã đủ để điều khiển quốc gia rồi.
Nguyễn Trường Tộ là một người giàu lòng yêu nước. Ông luôn nghĩ cho đất nước, cho nhân dân, muốn tìm cách đưa đất nước ngày càng giàu mạnh. Nhưng tiếc thay, những đề nghị canh tân đất nước của ông đều bị Vua Tự Đức từ chối. 
Nêu ý kiến của em về nhân vật
Nguyễn Trường Tộ.
Nguyễn Trường Tộ đã nhiều lần đề nghị canh tân đất nước. Nhưng những đề nghị của ông không được vua quan nhà Nguyễn nghe theo và thực hiện.
1
2
3
5
4
1. Nguyễn Trường Tộ sinh ra ở đâu ?
2. Bản ý kiến để trình lên vua còn gọi là gì ?
3. Nguyễn Trường Tộ trình bản điều trần lên vua nào ?
4. Từ bỏ những cách làm cũ, lạc hậu,thực hiện cách làm mới
để đạt được sự phát triển tốt hơn được gọi là gì ?
5. Nguyễn Trường Tộ thuộc phe nào trong triều đình?
N
T
R
T
A
G
Ô
TRÒ CHƠI: GIẢI Ô CHỮ
2. Tìm hiểu về Tôn Thất Thuyết và
cuộc phản công quân Pháp ở kinh thành Huế
Quan sát hình và đọc kĩ đoạn hội thoại Hướng dẫn học trang 6
Vua Hàm Nghi
Tôn Thất Thuyết
Tôn Thất Thuyết là ai?
Tôn Thất Thuyết là người đại diện phái chủ chiến trong triều đình nhà Nguyễn, chủ trương cùng nhân dân chiến đấu chống Pháp, giành lại độc lập dân tộc.
Vì sao Tôn Thất Thuyết quyết định phản công quân Pháp ở kinh thành Huế?
Tôn Thất Thuyết quyết định phản công quân Pháp ở kinh thành Huế vì khi biết Tôn Thất Thuyết chuẩn bị chống Pháp. Giặc Pháp vờ mời ông đến họp để bắt ông. Biết được âm mưu của giặc, Tôn Thất Thuyết quyết định nổ súng để giành thế chủ động.
Diễn biến của sự kiện:
Đêm mồng 4 rạng sáng mồng 5 - 7 - 1885, trong cảnh khuya vắng lặng của kinh thành Huế, bỗng có tiếng súng thần công nổ rầm trời, lửa cháy sáng rực. Đó là cuộc tấn công vào đồn Mang Cá và tòa Khâm sứ Pháp của các đạo quân theo lệnh của Tôn Thất Thuyết. Bị đánh bất ngờ, quân Pháp vô cùng bối rối, ra sức cố thủ. Đến gần sáng, chúng tố chức đánh trả lại.
=> Kết quả: Quân ta thua, Tôn Thất Thuyết đưa vua Hàm Nghi rút lên vùng rừng núi, tiếp tục kháng chiến.
Diễn biến của sự kiện ra sao? Kết quả thế nào?
Sơ đồ cuộc phản công ở Kinh thành Huế
Huế
SÚNG THẦN CÔNG TRIỀU NGUYỄN
Sau khi cuộc phản công ở kinh thành Huế thất bại, Tôn Thất Thuyết đã làm gì?
Sau khi cuộc phản công ở kinh thành Huế thất bại, Tôn Thất Thuyết đã đưa vua Hàm Nghi lên vùng rừng núi Quảng Trị để tiếp tục kháng chiến.
Tại đây, ông đã lấy danh nghĩa vua Hàm Nghi ra Chiếu Cần Vương kêu gọi nhân dân cả nước đứng lên giúp vua.
CHIẾU CẦN VƯƠNG
Giới thiệu về vua Hàm Nghi
Nhà vua tên thật là Nguyễn Phúc Ưng Lịch (1872-1943) lên ngôi vua ngày 1-7-1884. Khi kinh thành Huế thất thủ, Tôn Thất Thuyết hạ lệnh bỏ kinh thành, đưa nhà vua rời xa kinh thành, chạy ra Tân Sở, lúc đó nhà vua mới 14 tuổi. Ngày 13-7-1885, đến Tân Sở, Tôn Thất Thuyết xin vua phê chuẩn chiếu Cần Vương. Vua Hàm Nghi chăm chú đọc tờ chiếu hai lần rồi phê chuẩn.
Phạm Bành, Đinh Công Tráng (Ba Đình - Thanh Hóa).
Phan Đình Phùng (Hương Khê - Hà Tĩnh).
Nguyễn Thiện Thuật (Bãi Sậy - Hưng Yên).
Kể tên các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu hưởng ứng Chiếu Cần Vương.
Đinh Công Tráng
Phan Đình Phùng
Nguyễn Thiện Thuật
Đại nội
MỘT SỐ CẢNH ĐẸP Ở HUẾ
Cầu Trường Tiền
MỘT SỐ CẢNH ĐẸP Ở HUẾ
5. Đọc và ghi vào vở
Trương Định không theo lệnh vua mà đứng về phía nhân dân chống Pháp. Nguyễn Trường Tộ mong muốn canh tân đất nước để làm cho đất nước giàu mạnh. Là người đứng đầu phe chủ chiến, dù nhà Nguyễn kí hiệp ước đầu hàng hoàn toàn thực dân Pháp, nhưng Tôn Thất Thuyết cùng vua Hàm Nghi vẫn lãnh đạo nhân dân chống pháp. Ý nguyện của Trương Định, Nguyễn Trường Tộ, Tôn Thất Thuyết cuối cùng đều không đạt được, song muôn đời sau, nhân dân vẫn ghi nhớ tinh thần yêu nước của các ông.
HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH
1. Hãy lập bảng theo mẫu sau vào vở và điền nội dung phù hợp vào cột để trông về những việc làm của Trương Định, Nguyễn Trường Tộ và Tôn Thất Thuyết.
Kể lại trước lớp sự kiện cuộc phản công quân Pháp ở kinh thành Huế (theo dàn ý: Nguyên nhân, diễn biến, kết quả)
THỰC HÀNH TRƯỚC LỚP
Cảm ơn các em!
HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG
Với sự giúp đỡ của người thân, em hãy: Sưu tầm những tư liệu về các nhân vật lịch sử có công với đát nước (chống Pháp xâm lược, canh tân đất nước...) ở cuối thế kỉ XIX tại địa phương em.
TIẾT HỌC KẾT THÚC TẠI ĐÂY !
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HƯNG
CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ HƯNG
nguon VI OLET