Năm học: 2021-2022
I. Lịch sử và môn Lịch sử:
- Lịch sử là những gì đã qua, đã xảy ra trong quá khứ, bao gồm mọi hoạt động của con người từ khi xuất hiện đến nay.

Có gì khác nhau giữa lịch sử một con người và lịch sử xã hội loài người?
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ ?
Sự khác nhau giữa lịch sử một con người và lịch sử xã hội loài người: Một con người thì chỉ có hoạt động riêng của mình. Hoạt động của một người chỉ liên quan đến người đó và một số người xung quanh. Còn hoạt động của loài người thì vô cùng phong phú, liên quan đến nhiều người, nhiều nước, nhiều lúc khác nhau.
KIỂM TRA BÀI CŨ
1. Lịch sử là gì?
- Lịch sử là những gì đã qua, đã xảy ra trong quá khứ, bao gồm mọi hoạt động của con người từ khi xuất hiện đến nay.
KIỂM TRA BÀI CŨ
2. Môn Lịch sử là gì?
-Môn Lịch sử là một khoa học tìm hiểu về lịch sử loài người, bao gồm toàn bộ những hoạt động của con người và xã hội loài người trong quá khứ.
KIỂM TRA BÀI CŨ
3. Vì sao phải học lịch sử?
-Học lịch sử để biết cội nguồn của tổ tiên, quê hương, đất nước, hiểu được ông cha ta phải lao động, sáng tạo, đấu tranh như thế nào để có được đất nước ngày nay.
-Học lịch sử để đúc kết những bài học kinh nghiệm của quá khứ nhằm phục vụ cho hiện tại và tương lai.
Phù điêu của người Ai Cập cổ đại
Các em có thể giải thích được ý nghĩa 1 số kí hiệu trên phù điêu?
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
- Nguồn sử liệu (tư liệu lịch sử) là dấu tích của người xưa còn ở lại với chúng ta và được lưu giữ dưới nhiều dạng khác nhau.
- Có nhiều nguồn tư liệu khác nhau như tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết,...


-Nguồn sử liệu là gì?
-Có những nguồn sử liệu nào?

Bản thảo Lời kêu Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 19-12-1946
Bia Tiến sĩ tại Văn Miếu-Quốc Tử Giám (Hà Nội)
Rìu gót vuông trang trí cảnh chó săn hươu-công cụ lao động của người Việt cổ.


Quan sát các hình, em hãy kể ra có những loại tư liệu nào?
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
- Nguồn sử liệu (tư liệu lịch sử) là dấu tích của người xưa còn ở lại với chúng ta và được lưu giữ dưới nhiều dạng khác nhau.
- Có nhiều nguồn tư liệu khác nhau như tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết,...
Em hãy cho biết:

- Thế nào là tư liệu gốc?
- Thế nào là tư liệu truyền miệng?
- Thế nào là tư liệu chữ viết?
- Thế nào là tư liệu hiện vật?
- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu gốc là tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện, phản ánh sự kiện lịch sử đó.
- Thế nào là tư liệu gốc?
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
Tại sao tư liệu gốc lại có giá trị lịch sử xác thực nhất? Hãy lấy một ví dụ chứng minh cho ý kiến của em từ một nguồn sử liệu cụ thể có trong bài.
- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu gốc là tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện, phản ánh sự kiện lịch sử đó.
Tư liệu gốc lại có giá trị lịch sử xác thực nhất vì đây là loại tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện, phản ảnh sự kiện ấy một cách tin cậy nhất.
Ví dụ: Bản thảo lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày 19-12-1946 (Hình 1.4 SGK tr 12) là minh chứng cho sự kiện lịch sử Bác Hồ kêu gọi Toàn quốc đứng lên kháng chiến trong lịch sử.

III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu gốc là tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện, phản ánh sự kiện lịch sử đó.
Tư liệu gốc
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
Em hãy cho biết:

- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu gốc là tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện, phản ánh sự kiện lịch sử đó.
+ Tư liệu truyền miệng gồm nhiều thể loại (truyền thuyết, thần thoại, ca dao, dân ca...) được truyền từ đời này sang đời khác.

- Thế nào là tư liệu truyền miệng?
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu gốc là tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện, phản ánh sự kiện lịch sử đó.
+ Tư liệu truyền miệng gồm nhiều thể loại (truyền thuyết, thần thoại, ca dao, dân ca...) được truyền từ đời này sang đời khác.
Tư liệu truyền miệng
Em hãy cho biết một số ví dụ cụ thể về tư liệu truyền miệng?
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu gốc là tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện, phản ánh sự kiện lịch sử đó.
+ Tư liệu truyền miệng gồm nhiều thể loại (truyền thuyết, thần thoại, ca dao, dân ca...) được truyền từ đời này sang đời khác.
Tư liệu truyền miệng
Em hãy cho biết một số ví dụ cụ thể về tư liệu truyền miệng?
Sơn Tinh Thủy Tinh - Thần thoại Việt Nam

III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu gốc là tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện, phản ánh sự kiện lịch sử đó.
+ Tư liệu truyền miệng gồm nhiều thể loại (truyền thuyết, thần thoại, ca dao, dân ca...) được truyền từ đời này sang đời khác.
Tư liệu truyền miệng
Em hãy cho biết một số ví dụ cụ thể về tư liệu truyền miệng?
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
Em hãy cho biết:

- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu gốc là tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện, phản ánh sự kiện lịch sử đó.
+ Tư liệu truyền miệng gồm nhiều thể loại (truyền thuyết, thần thoại, ca dao, dân ca...) được truyền từ đời này sang đời khác.
+ Tư liệu chữ viết gồm các bản chữ khắc trên xương, mai rùa, vỏ cây, đá, các bản chép tay hay in trên giấy...ghi chép tương đối đầy đủ mọi mặt đời sống con người và các sự kiện lịch sử đã xảy ra.

- Thế nào là tư liệu chữ viết?
Các văn bản luật Việt Nam qua các thời đại
Tư liệu chữ viết – Bản ghi
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
Em hãy cho biết:

- Thế nào là tư liệu hiện vật?
- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu hiện vật là những dấu tích vật chất của người xưa còn giữ được trong lòng đất hay trên mặt đất như các công trình kiến trúc, các tác phẩm nghệ thuật, đồ gốm...
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)

Cho ví dụ về tư liệu hiện vật?
- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu hiện vật là những dấu tích vật chất của người xưa còn giữ được trong lòng đất hay trên mặt đất như các công trình kiến trúc, các tác phẩm nghệ thuật, đồ gốm...
Trống đồng Ngọc Lũ
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)

Cho ví dụ về tư liệu hiện vật?
- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu hiện vật là những dấu tích vật chất của người xưa còn giữ được trong lòng đất hay trên mặt đất như các công trình kiến trúc, các tác phẩm nghệ thuật, đồ gốm...
Thành Cổ Loa
III. Khám phá quá khứ từ các nguồn sử liệu:
Bài 1: LỊCH SỬ LÀ GÌ? (tiếp theo)
- Đặc điểm của các nguồn sử liệu:
+ Tư liệu gốc là tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện lịch sử, ra đời vào thời điểm diễn ra sự kiện, phản ánh sự kiện lịch sử đó.
+ Tư liệu truyền miệng gồm nhiều thể loại (truyền thuyết, thần thoại, ca dao, dân ca...) được truyền từ đời này sang đời khác.
+ Tư liệu chữ viết gồm các bản chữ khắc trên xương, mai rùa, vỏ cây, đá, các bản chép tay hay in trên giấy...ghi chép tương đối đầy đủ mọi mặt đời sống con người và các sự kiện lịch sử đã xảy ra.
+ Tư liệu hiện vật là những dấu tích vật chất của người xưa còn giữ được trong lòng đất hay trên mặt đất như các công trình kiến trúc, các tác phẩm nghệ thuật, đồ gốm...
Em hãy cho biết tư liệu truyền miệng, tư liệu chữ viết và tư liệu hiện vật có ý nghĩa và gía trị gì?
Tư liệu truyền miệng, tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết có ý nghĩa và giá trị là những nguồn tư liệu là gốc để giúp ta hiểu biết và dựng lại lịch sử.

Luyện tập
Căn cứ vào đâu để biết và dựng lại lịch sử?
-Quá khứ đã qua và không thể quay lại, chỉ còn dấu tích người xưa là ở lại với chúng ta và được lưu giữ nhiều dạng khác nhau. Được gọi là nguồn sử liệu hay tư liệu lịch sử.
-Muốn khám phá và tìm hiểu những gì xảy ra trong quá khứ, chúng ta cần dựa vào cac nguồn tư liệu đó để phục dựng lại lịch sử. Có nhiều nguồn sử liệu khác nhau như tư liệu truyền miệng, tư liệu chữ viết, tư liệu hiện vật... Mỗi tư liệu lại cung cấp cho ta những thông tin khác nhau để phục dựng lại lịch sử.
Câu 1. Phương án nào sau đây không thuộc về lịch sử?
A. Các trận đánh.
B. Các lời tiên tri, dự báo tương lai.
C. Sự hình thành các nền văn minh.
D. Hoạt động của một vương triều.
Luyện tập
* Bài tập trắc nghiệm: (Chọn đáp án đúng)
* Bài tập trắc nghiệm: (Chọn đáp án đúng)
Câu 2. Cung đình Huế được xếp vào loại tư liệu nào?
A. Tư liệu hiện vật.
B. Tư liệu chữ viết.
C. Tư liệu truyền miệng.
D. Không được coi là tư liệu lịch sử.
Luyện tập
Luyện tập
Vận dụng
Cửa Bắc, một công trình kiến trúc cổ, nằm trên phố Phan Đình Phùng, Hà Nội.Trên tường vẫn còn nguyên dấu vết đạn pháo của thực dân Pháp khi đánh chiếm thành Hà Nội năm 1882. Có ý kiến cho rằng nên trùng tu lại mặt thành, xóa đi những dấu vết đạn pháo đó. Em có đồng ý với ý kiến đó không? Tại sao?


Hướng dẫn về nhà:



Về học Bài 1, đọc trước Bài 2. Thời gian trong lịch sử và chuẩn bị trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa:
-Người xưa sáng tạo ra lịch dựa trên cơ sở nào?
-Dựa vào sơ đồ 2.4, em hãy xác định từ thời điểm xảy ra các sự kiện ghi trên sơ đồ đến hiện tại là bao nhiêu năm, bao nhiêu thập kỉ, bao nhiêu thế kỉ.
Chúc các em học sinh học tập tốt
nguon VI OLET