Thơ Thế Lữ - Một thời gió quyện mây bay

Đăng ngày 4/12/2009 4:07:16 PM | Thể loại: Những bài thơ tôi nhớ | Chia sẽ bởi: Toàn Lương Đức | Lần tải: 21 | Lần xem: 88 | Page: 1 | Kích thước: 0.05 M | Loại file: doc

Thế Lữ một thời gió quyến mây bay

 

Không phải đơn thuần mà khi tập thơ đầu tay của Nguyễn Nhược Pháp ra đời, Thế Lữ đã đón chào nồng nhiệt và ngòi bút khó tính, hay mỉa mai châm chọc (mặc dù rất có duyên) ấy đã có những động tác nghênh tiếp và những cử chỉ thân thiện quá độ.

Cả hai thi nhân đã gặp nhau ở sự trong sáng của tâm hồn và hướng tiếp cận hiện thực (đúng hơn là ở sự xa lánh, thoát ly cõi đời trần tục). Một người quay về ngày xưa (tên một tập thơ của Nguyễn Nhược Pháp) với những cảnh ngộ nghĩnh kỳ duyên, một trở lại nơi rừng rú hoang vu (pha ánh thần tiên) đặng làm đạo sĩ.

"Một thời đại ướp hương hoa trong thơ Thế Lữ" - có lẽ trong các thi gia tiền chiến, Thế Lữ là một trong những người có tiếng thơ thanh thoát (thanh thoát mà vẫn huyền bí) hơn cả. Một thứ ám ảnh và quyến rũ khác với Hàn Mặc Tử.

Tiếng thơ ông như từ đâu vọng về, ở một cõi xa xăm mà gần gặn nào. Không dưng có lúc ông ước muốn đi bên cạnh cuộc đời (nguyên văn: "Tôi muốn đi bên cạnh cuộc đời") và nói nhiều về những tiếng diều sáo dẫn mây đi. Tiếng thơ ông đến với chúng ta nhiều khi như "tiếng sáo thiên thai" phiêu diêu trên những tầng trời: "Khi cao vút tận mây mờ" mà khi gần thì cũng "vắt vẻo bên bờ cây xanh", cứ "mây bay... gió quyến mây bay" vậy thôi, chẳng mấy khi áp sát đời sống.

Ngay ở những vần thơ tình du dương nhất, thì việc tác giả gọi các thiếu nữ là "cô em" - theo như nhận xét của Hoài Thanh "đối với họ thi nhân chưa đủ thân mật để gọi bằng em, thi nhân chỉ dùng hai tiếng cô em, nghe lẳng lơ, mà xa vời và thiếu tình ấm áp" - cũng chính là cách tạo dựng khoảng cách giữa độc giả và tác giả, một khoảng cách cần thiết đủ để người ta phải tôn vinh và thành kính, của Thế Lữ.

Đọc thơ ông, hiếm khi nào ta thấy ông xưng "anh", mà rặt xưng "tôi" hoặc "ta", có lẽ nhiều nhất vẫn là xưng "ta". Thế Lữ phần nào làm tôi liên hệ tới nhà thơ tượng trưng Nga Alếchxanđrơ Blốc (1880- 1921), kể cả sự cao đạo trong đời sống, sáng tác, lẫn vẻ "thâm nghiêm kín cổng cao tường" trong cách ăn vận.

Mở đầu chương mục về Thế Lữ, các tác giả "Thi nhân Việt Nam" viết: "Luôn trong mấy năm, mê theo thơ người này, người khác, tôi không hề ngâm thơ Thế Lữ". Thật ra, cho đến tận giờ, thơ Thế Lữ cũng thuộc vào loại ít được người ta ngâm ngợi. Không phải thơ ông khó ngâm vì thiếu nhạc tính. Trái lại là khác, thơ ông tự thân đã là những "tiếng trúc tuyệt vời".

Chỉ hiềm một nỗi, những tâm tình trong thơ ông ít phổ cập, ít chất chứa trong con người thời nay. Đó là thứ cửa sổ thông lên trời chứ không phải cửa ra vào thông ra đường. Nên nhớ có nhiều thi sĩ, cỡ như Xuân Diệu, Nguyễn Bính, Huy Cận, Hàn Mặc Tử... và cả duy lý như Chế Lan Viên nữa, cũng ít nhiều có thể đáp ứng được yêu cầu này.

Tất nhiên không vì thế mà Thế Lữ không phải là một nhà thơ lớn (hai câu: "Than ôi, thời oanh liệt nay còn đâu?" và "Anh đi đường anh, tôi đường tôi" của ông từng trở thành câu cửa miệng của một số người khi lâm vào cảnh thất cơ lỡ vận hoặc tan cửa nát nhà). Nói vậy, tôi chỉ muốn đưa ra một sự thực khách quan mà thôi.

Là nhà thơ bậc thầy, Thế Lữ rất ý thức về nghề. Ông không xem thơ chỉ giản đơn như một thứ "vú em" của tâm hồn, mà coi thơ là sản phẩm của tư duy nghệ thuật, của sự sáng tạo và chịu sự kiểm soát chặt chẽ của khiếu thẩm mỹ (cùng với Hoài Thanh, có thể nói Thế Lữ là người có khiếu thẩm mỹ đáng tin cậy nhất thời ấy).

Tay nghề cao cường của ông khiến ông có những "tiết chế" và bởi thế, thơ ông rất thanh lọc. Đó cũng chính là lý do trông vào di sản của ông, số lượng thơ không nhiều nhưng chất lượng thơ không chênh nhau là mấy.

Nếu như Xuân Diệu - người được coi là điệu đàng kiểu cách, "sang trọng như một ông hoàng" (chữ của Hoài Thanh) để "sáp vô" với đời, tồn tại bằng cách "hai tay chín móng bám vào đời", đôi lúc đến ê chề, thì Thế Lữ lại có phần dè dặt.

Ông dừng lại sau khi chiếm lĩnh đỉnh cao, mặc một số người loay hoay tìm cách men về phía trước, không biết mình đang leo lên hay tụt xuống. Có người lấy làm tiếc là sau này Thế Lữ không làm thơ nữa.

Thật ra, tôi không tin Thế Lữ có thể đi xa, cũng như không tin Nguyễn Nhược Pháp, Lưu Trọng Lư có thể đi xa. Vẻ trong sáng, mộng mơ, "kiêng khem quá" vậy thật khó song hành cùng cuộc sống đang vào thời cơ khổ, đòi hỏi nhà văn phải biết dung nạp từ một hiện thực bề bộn...

Ngay trong "Thi nhân Việt Nam", Hoài Thanh - Hoài Chân đã phải viết: "Tôi cứ nghĩ lòng trí tôi đã thay đổi, không sao còn có thể thích nghi với những vần thơ không cùng tôi thay đổi". Vả chăng, chúng ta cứ thử quan sát: Phàm là những công tử, tiểu thư đài các, ăn uống nhỏ nhẻ, kiêng gió sợ nước, hơi tí là ốm... bao giờ cũng "yểu mệnh" hơn những người dầu dãi, lăn lộn với đời.

Ở đời, có người coi thơ như thể áo quần (Huy Cận có lần ví như thế), tác dụng của nó là làm đẹp, làm sang cho cơ thể, lại giúp con người bớt lạnh trước ngọn gió hư vô. Song với đường dài thời gian, càng đi xa càng lạnh, nhiều người đã bất chấp chuyện mặc sao cho đẹp, họ quấn lên mình những thứ có thể được, có thể trông nhếch nhác, tùm hum, miễn là ám quãng đời mình sống.

Riêng với Thế Lữ, ông sẵn sàng chấp nhận sự cô đơn, hòng kiên quyết giữ một vẻ đẹp thuần khiết, không pha tạp, Thế Lữ thực sự là một nhà thơ duy mỹ. Có thể nói là duy mỹ nhất trong các thi gia Việt Nam thế kỷ XX.

 

 

 

NHỚ RỪNG

(Lời con hổ ở vườn Bách thú)

Gậm một khối căm hờn trong cũi sắt
Ta nằm dài, trông ngày tháng dần qua,
Khinh lũ người kia ngạo mạn, ngẩn ngơ,
Giương mắt bé diễu oai linh rừng thẳm
Nay sa cơ, bị nhục nhằn tù hãm,
Để làm trò lạ mắt, thứ đồ chơi,
Chịu ngang bày cùng bọn gấu dở hơi,
Với cặp báo chuồng bên vô tư lự.

Ta sống mãi trong tình thương nỗi nhớ
Thuở tung hoành hống hách những ngày xưa.
Nhớ cảnh sơn lâm, bóng cả, cây già,
Với tiếng gió gào ngàn, với giọng nguồn hét núi
Với khi thét khúc trường ca dữ dội,
Ta bước chân lên, dõng dạc, đường hoàng,
Lượt tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng,
Vờn bóng âm thầm, lá gai cỏ sắc.
Trong hang tối, mắt thần khi đã quắc,
Là khiến cho mọi vật đều im hơi.
Ta biết chúa tể cả muôn loài,
Giữa chốn thảo hoa không tên không tuổi.

Nào đâu những đêm vàng bên bờ suối
Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan?
Đâu những ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới?
Đâu những bình minh cây xanh nắng gội,
Tiếng chim ca giấc ngủ ta tưng bừng?
Đâu những chiều lênh láng máu sau rừng
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt,
Để ta chiếm lấy riêng phần bí mật?
- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?

Nay ta ôm niềm uất hận ngàn thâu,
Ghét những cảnh không đời nào thay đổi,
Những vảnh sửa sang, tầm thường, giả dối:
Hoa chăn, cỏ xén, lối phẳng, cây trồng;
Giải nước đen giả suối, chẳng thông dòng
Len dưới nách những mô gò thấp kém;
Dăm vừng lá hiền lành, không bí hiểm,
Cũng học đòi bắt chước vẻ hoang vu
Của chốn ngàn năm cao cả, âm u

Hỡi oai linh, cảnh nước non hùng vĩ!
Là nơi giống hầm thiêng ta ngự trị,
Nơi thênh thang ta vùng vẫy ngày xưa,
Nơi ta không còn được thấy bao giờ!
Có biết chăng trong những ngày ngao ngán,
Ta dương theo giấc mộng ngàn to lớn
Để hồn ta phảng phất được gần ngươi,
- Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi!

(Mấy vần thơ, tập mới)

 

TIẾNG TRÚC TUYỆT VỜI
 

Tiếng dịch thổi đâu đây,
Cớ sao mà réo rắc?
Lơ lửng trên cao dựa tận lưng trời xanh ngắt,
Mây bay… Gió quyến mây bay…
Tiếng vi vu như khuyên van, như dìu dặt,
Như hắt hiu cùng hơi gió heo may.

Ánh chiều thu
Lướt mặt hồ thu.
Sương hồng lam nhẹ lan trên sóng biếc.
Rặng lau già xao xác tiếng reo khô.
Như khua động nỗi nhớ nhung, thương tiếc
Trong lòng người đứng bên hồ.

Cô em đứng bên hồ.
Nghiêng tựa mình cây, dáng thẩn thơ.
Chừng cô tưởng đến ngày vui sẽ mất,
Mà sắc đẹp rỡ ràng rồi sẽ tắt
Như bóng chiều dần khuất
Dưới chân trời.

Cho nên cô nghe tiếng trúc tuyệt vời,
- Thổn thức với lòng cô thổn thức.
Man mác với lòng cô man mác
Cô để tâm hồn tê tái, bâng khuâng.

Ta muốn nâng
Tấm khăn hồng lau mắt lệ cho ai,
Vì ta sợ má đào kia phai,
Cũng như ta đã ca
Khuyên ngày vui trở lại
Cùng với ánh quang minh còn mãi,
- Cho người với cảnh quên già.

 

TIẾNG SÁO THIÊN THAI


Ánh xuân lướt cỏ xuân tươi,
Bên rừng thổi sáo một hai kim đồng,
Tiếng đưa hiu hắt bên lòng,
Buồn ơi! Xa vắng, mênh mông là buồn…
Tiên nga tóc xõa bên nguồn,
Hàng tùng rủ rỉ trên cồn đìu hiu;
Mây hồng ngừng lại sau đèo,
Mình cây nắng nhuộm, bóng chiều không đi.
Trời cao, xanh ngắt – Ô kìa
Hai con hạc trắng bay về Bồng lai
Theo chim tiếng sáo nên khơi,
Lại theo dòng suối nên người Tiên nga;
Khi cao, vút tận mây mờ,
Khi gần, vắt vẻo bên bờ cây xanh,
Êm như lọt tiếng tơ tình,
Đẹp như Ngọc nữ uốn mình trong không.
Thiên thai thoảng gió mơ mòng
Ngọc Chân buồn tưởng tiếng lòng xa bay…

 

BÊN SÔNG ĐƯA KHÁCH


Tặng tác giả Đời mưa gió
Lòng em như nước Trường giang ấy,
Sớm tối theo chàng tới Phúc châu.
(Lời kỹ nữ)

Trời nặng mây mù. Mấy khóm cây
Đứng kia, không biết tỉnh hay say,
Đỗ bờ sông trắng, con thuyền bé,
Cạnh lớp lau già, gió lắt lay.

Tôi tiễn đưa anh đến tận thuyền
Để dài thêm hạn cuộc tình duyên;
Thuyền đi, tôi sẽ rời chân lại.
Tôi nhớ tình ta, anh vội quên.

Thuyền khách đi rồi, tôi vẫn cho
Lòng tôi theo lái tới phương mô?
Bâng khuâng trong cõi sầu vô hạn.
Không khóc, vì chưng mắt đã khô.

Đâu biết rằng anh cũng chỉ là
Khách chơi giây lát ghé chơi qua;
Rồi thôi, níu áo không tình nữa,
Để mặc mình ai khổ ước mơ.

Tôi chỉ là người ước mơ thôi,
Là người mơ ước hão! Than ôi!
Bình minh chói lói đâu đâu ấy,
Còn chốn lòng riêng u ám hoài.

Mà biết vô duyên vẫn cứ mong,
Trăm năm ôm mãi khối tình không,
Trọn đời làm kẻ đưa thuyền khách:
Thuyền chảy, trơ vơ đứng dưới sông.

 

 

CÂY ĐÀN MUÔN ĐIỆU

Tôi chỉ là mộ khách tình si
Ham vẻ đẹp có muôn hình muôn thể.
Mượn lấy bút nàng Ly tao, tôi vẽ,
Và mượn cây đàn ngàn phím tôi ca
Vẻ đẹp u trầm, đắm đuối, hay ngây thơ,
Cũng như vẻ đẹp cao siêu hùng tráng
Của non nước, của thi văn tư tưởng.

Dáng yêu kiều tha thuớt khách giai nhân;
Ánh tưng bừng linh hoạt nắng trời xuân;
Vẻ sầu muộn âm thầm ngày mưa gió;
Cảnh vĩ đại sóng nghiêng trời, thác ngàn đổ;
Nét mong manh, thấp thoáng cánh hoa bay;
Cảnh cơ hàn nơi nước đọng bùn lầy;
Thú sán lạn mơ hồ trong ảo mộng;
Chí hăng hái đua ganh đời náo động:
Tôi đều yêu, đều kiếm, đều say mê.

Tôi sẳn lòng đau vì tiếng ai bi,
Và cảm khái bởi những lòng hăng hái,
Tôi ngợi ca với tiếng lòng phấn khởi,
Tôi thở than cùng thiếu nữ bâng khuâng,
Tôi véo von theo tiếng sáo lưng chừng,
Tôi yên ủi với tiếng chuông hiyền diệu.

Với Nàng Thơ tôi có đàn muôn điệu,
Với Nàng Thơ, tôi có bút muôn màu;
Tôi muốn làm nhà nghệ sĩ nhiệm mầu
Lấy Thanh Sắc trần gian làm tài liệu.

 

VẺ ĐẸP THOÁNG QUA

Hôm qua đi hái mấy vần thơ,
Ở mãi vườn tiên gần Lạc hồ:
Cảnh tĩnh trong hoa chim mách lẻo.
- Gió đào mơn trớn liễu buông tơ.

Nước mát hơi thu thắm sắc trời,
Trời xanh xanh ngắt đượm hồng phai.
Ái ân, bờ cỏ ôm chân trúc,
Sau trúc, ô kìa! Xiêm áo ai?

Rẽ lá, thi nhân bước lại bên
Mấy vòng sóng gợn mặt hồ yên,
Nhởn nhơ vùng vẫy ba cô tắm
Dưới khóm hoa quỳnh lá biếc xen.

Hồ trong như ngọc tấm thân ngà,
Lồ lộ da tiên thô sắc hoa
Mỉm miện, anh đào tan tác rụng,
Tóc buông vờn mặt nước say sưa.

Say sưa, người khách lạ Bồng lai,
Giận lũ chim kia khúc khích hoài,
Van khẽ gió đừng vi vút nữa.
- Nhưng mà chim, gió có nghe ai?

Lời oanh trên liễu, yến bên hồng,
Hạc ở trong không, phụng dưới tùng,
Bỗng chốc cùng nhau cao tiếng họa,
Đờn tiên rộn rã khắp tiên cung...

Hoa lá cùng bay bướm lượn qua
Người tiên biến mất - Khách trông ra:
Mặt hồ nước phẳng nghiêm như giận.
- Một ấm hương tan, khói tỏa mờ.

-THẾ LỮ-

Đây là bản xem thử online, xin hãy chọn download miễn phí bên dưới để xem bản đẹp dạng .doc

bài giảng Thơ Thế Lữ - Một thời gió quyện mây bay, Những bài thơ tôi nhớ. . Chúng tôi trân trọng giới thiệu đến mọi người tài liệu Thơ Thế Lữ - Một thời gió quyện mây bay .Để cung cấp thêm cho các Thầy cô, các bạn sinh viên, học viên nguồn thư viện tham khảo phục vụ cho công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học, trân trọng kính mời bạn đọc đang tìm cùng tham khảo , Thư viện Thơ Thế Lữ - Một thời gió quyện mây bay thuộc thể loại Những bài thơ tôi nhớ được giới thiệu bởi bạn Toàn Lương Đức đến cộng đồng nhằm mục tiêu nghiên cứu , tài liệu này được đưa vào mục Những bài thơ tôi nhớ , có 1 trang, thuộc định dạng .doc, cùng danh mục còn có Bài giảng Những bài thơ tôi nhớ ,bạn có thể tải về free , hãy chia sẽ cho mọi người cùng nghiên cứu Thế Lữ một thời gió quyến mây bay Không phải đơn thuần mà khi tập thơ đầu tay của Nguyễn Nhược Pháp ra đời, Thế Lữ đã đón chào nhiệt tình và ngòi bút khó tính, hay mỉa mai châm chọc (mặc dù rất có duyên) đó đã có các động tác nghênh tiếp và các cử chỉ thân thiện quá độ, nói thêm là Cả hai thi nhân đã gặp nhau ở sự trong sáng của tâm hồn và hướng tiếp https://nslide.com/bai-giang/tho-the-lu-mot-thoi-gio-quyen-may-bay.nwa7tq.html