VỢ NHẶT
Kim Lân
1. Tác giả
- Là cây bút chuyên viết truyện ngắn.
- Đề tài: Viết về nông thôn và người nông dân
+ Phong tục, đời sống làng quê
+ Con người nghèo khó, thiếu thốn nhưng vẫn yêu đời, lạc quan; thật thà chất phác mà vẫn hóm hỉnh, thông minh.
- Lối viết: Chân thực, giản dị, xúc động; hiểu sâu sắc về cảnh ngộ và tâm lí người nông dân.

2. Tác phẩm Vợ nhặt
a. Hoàn cảnh sáng tác
- Tiền thân của truyện ngắn là tiểu thuyết Xóm ngụ cư được viết ngay sau Cách mạng tháng Tám nhưng dang dở và thất lạc bản thảo.
- 1954, tác giả dựa vào một phần cốt truyện cũ để viết lại thành truyện ngắn Vợ nhặt.
- Truyện được in trong tập Con chó xấu xí (1962).
b. Ý nghĩa nhan đề
Nhan đề gợi ra một nghịch cảnh: Nhặt được vợ như nhặt một món đồ bị đánh rơi trên đường chứ không phải cưới vợ hay lấy vợ theo cách bình thường.
(Viết thêm phong tục cưới xin của người VN)
→ Gợi tình huống truyện oái oăm, éo le, bi hài; gợi sự tò mò về thân phận những nhân vật trong câu chuyện.
3. Nạn đói 1945 ntn?
Gt sơ lược
d/ c không gian ngày đói
KHÔNG GIAN
ÂM THANH
4.Tình huống truyện độc đáo
-Truyện Vợ nhặt lại tạo nên tình huống éo le, oái oăm đối nghịch với hoàn cảnh bình thường:
+ Tràng là một nông dân nghèo, dân ngụ cư, làm nghề kéo xe bò thóc; sống với bà mẹ già.
+ Hoàn cảnh gia đình nghèo khó lại gặp giai đoạn nạn đói hoành hành khắp nơi, cái chết cận kề trước mặt.
+ Trong hoàn cảnh tăm tối ấy, bất ngờ Tràng có vợ “cũng chỉ tầm phơ tầm phào đâu có hai bận”, “bốn bát bánh đúc” và cái gật đầu “chậc, kệ” có vẻ liều lĩnh.
VIỆC TRÀNG CÓ VỢ KHIẾN NHỮNG NGƯỜI DÂN XÓM NGỤ CƯ, BÀ CỤ TỨ (MẸ TRÀNG) VÀ CHÍNH BẢN THÂN TRÀNG CŨNG HẾT SỨC NGẠC NHIÊN.
5. Phân tích theo đề
PHÂN TÍCH NHÂN VẬT
LAI LỊCH, XUẤT THÂN
NGOẠI HÌNH
( DỰA VÀO TÌNH HUỐNG KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN)
HÀNH ĐỘNG VÀ TÂM LÍ
TÍNH CÁCH
SỐ PHẬN





NHÂN VẬT BÀ CỤ TỨ
Không gian ngày đói
Giới thiệu sơ
lược hoàn cảnh
Tâm trạng lúc chưa biết chuyện con trai có vợ
Rất ngạc nhiên
Băn khoăn
Phỏng đoán, hồi hộp
Tâm trạng khi đã biết chuyện, hiểu chuyện
Thương xót, ai oán cho số kiếp đứa con mình
Tủi thân cho chính mình, tự trách mình
Thương xót và cảm thông với người con dâu
Lo lắng cho tương lai của vợ chồng con trai
Lóe lên tia hy vọng
Buổi sáng hôm sau trong bữa cơm ngày đói
Khung cảnh
Câu chuyện, và thái độ của họ
Chân dung một người mẹ nghèo khó nhưng giàu nghĩa giàu tình: chân tình, vị tha, bao dung, nhân hậu. Bà mẹ già nhưng lại chính là điểm tựa tinh thần lạc quan tươi sáng vững chắc cho những đứa con trong cơn bĩ cực.
1
2
3
4
5
1
2
3
1
2
3
4
5
1
2
NHÂN VẬT TRÀNG
Tình huống nhặt vợ
CHỢN ??
d/c
CHẬC, KỆ
Lòng thương người, khao khát hp
d/c
Trên đường về nhà
Khi mới thức dậy trong buổi sáng hôm sau
Khi chờ ra mắt mẹ
KHAI THÁC NHỮNG DẪN CHỨNG VỀ TÂM TRẠNG VÀ HÀNH ĐỘNG
=> LÍ GIẢI TẠI SAO
Có một mái ấm gia đình đã khiến Tràng tự mình thay đổi, ý thức được vị trí là chỗ dựa cho hai người phụ nữ trong gia đình. Từ một người vốn vô tư, Tràng đã hiểu được ý nghĩa quan trọng của hạnh phúc.

KHÁT KHAO HẠNH PHÚC, GIÀU LÒNG NHÂN ÁI
CỨU NGƯỜI-> CỨU MÌNH
Trong bữa cơm ngày đói
1
2
3
4
5
6
PHỚN PHỞ

ĐÔI LÚC

KHÔNG TIN
BỒN CHỒN

LO LẮNG
ÊM ÁI, LỬNG LƠ
THẤY GẮN BÓ VÀ CÓ Hạnh phúc làm người ta khao khát thay đổi
TRÁCH NHIỆM
NGHĨ CHUYỆN VIỆT MINH PHÁ KHO THÓC
NHÂN VẬT NGƯỜI VỢ NHẶT
Tình huống chấp nhận theo không Tràng
BẤU VÍU, CẦU MAY
ĐON ĐẢ
CÓ PHẦN THÔ VÀ ĐANH ĐÁ
Trên đường về nhà Tràng
NGƯỢNG NGHỊU
XẤU HỔ
(Đang theo không )
Trong buổi sáng hôm sau
ĐẢM ĐANG
BÀN CHUYỆN VIỆT MINH PHÁ KHO THÓC
( đưa ra được con đường thoát cái đói)
Khi ra mắt mẹ chồng
KHÉP NÉP
LO LẮNG
(sợ k được chấp nhận)
KHAI THÁC NHỮNG DẪN CHỨNG VỀ TÂM TRẠNG VÀ HÀNH ĐỘNG
=> LÍ GIẢI TẠI SAO
Tuy không phải nhân vật chính nhưng người vợ nhặt đã để lại nhiều ấn tượng trong lòng người đọc: Cái đói có thể tàn phá cơ thể con người ta, có thể trong một khoảnh khắc biến người ta thành liều lĩnh nhưng không thể giết chết tâm hồn hướng thiện của họ. Người vợ nhặt là một điểm nhấn sâu thêm vào giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo của tác phẩm.
KHÁT KHAO ĐƯỢC SỐNG
KHÁT KHAO HẠNH PHÚC
1
2
4
5
3
6. Bình luận
Dẫn chứng :
Sự sống được khởi nguồn từ trong cái chết, ở đời không có con đường cùng mà chỉ có những ranh giới, quan trọng là phải biết vượt qua những ranh giới đó. ( Mùa Lạc – Nguyễn Khải)
=> GIÁ TRỊ CỦA NIỀM TIN VÀ TÌNH NGƯỜI TRONG CUỘC SỐNG
Liên hệ các tác phẩm văn học khác NHÂN VẬT CHỊ DẬU, CHÍ PHÈO
( Cách giải quyết tiêu cực=> nhân vật chết, không biết lối thoát, không có tương lai)=> VỚI KIM LÂN THÌ NHÂN VẬT CÓ HƯỚNG ĐI, CÓ NIỀM TIN DÙ LÀ KẾT THÚC MỞ
→ Giá trị hiện thực: Nhà văn cho thấy tình cảnh thê thảm đáng thương của con người trong nạn đói. Thân phận họ trở nên rẻ rúng như một món đồ đánh rơi có thể nhặt được trên đường.
→ Giá trị nhân đạo: Đằng sau nghịch cảnh, sự éo le là niềm vui, hạnh phúc; là khát vọng sống vượt qua cái chết do nạn đói gây ra; là sự sẻ chia đùm bọc của tình người trong nạn đói; là cái nhìn lạc quan hướng tới tương lai.
=> GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT
III. TỔNG KẾT
1. Nội dung
- Tác phẩm miêu tả tình cảnh thê thảm của người nông dân nước ta trong nạn đói khủng khiếp 1945.
- Phản ánh được bản chất tốt đẹp và sức sống kì diệu của họ ngay trên bờ vực cái chết con người vẫn hướng về sự sống, khát khao tổ ấm gia đình, yêu thương đùm bọc lẫn nhau.
2. Nghệ thuật
- Xây dựng thành công tình huống truyện độc đáo.
- Cách kể chuyện hấp dẫn.
- Miêu tả tâm lí tinh tế.
nguon VI OLET