Chú ý:Đây là bản xem thử online, xin hãy chọn download miễn phí bên dưới để xem bản đẹp dạng .doc

 


CHUYÊN ĐỀ: PHẢN ỨNG OXY HÓA KHỬ VÀ DÒNG ĐIỆN

A. PIN GALVANI:

I. PHẢN ỨNG OXI HOÁ KHỬ VÀ DÒNG ĐIỆN – PIN GALVANI

I.1. Pin Galvani:

 Hoá năng của phản ứng oxi hoá khử có thể chuyển thành nhiệt năng hay điện năng tuỳ thuộc vào cách tiến hành phản ứng. Ví dụ, với phản ứng:              Zn + cuSO4 → Cu + ZnSO4

nếu thực hiện phản ứng bằng cách nhúng thanh kẽm vào dung dịch CuSO4 (nghĩa là cho chất khử và chất oxi hoá tiếp xúc trực tiếp với nhau) thì hóa năng của phản ứng sẽ chuyển thành nhiệt năng (Ho = -51,82 kcal). Trong trường hợp này các quá trình oxi hoá và khử sẽ xảy ra ở cùng một nơi và electron sẽ được chuyển trực tiếp từ Zn sang CuSO4.

 Nhưng nếu nhúng thanh Zn vào dung dịch muối kẽm (ví dụ dung dịch ZnSO4 1 M), nhúng thanh đồng vào dung dịch muối đồng (ví dụ dung dịch CuSO4 1 M), hai thanh kim loại được nối với nhau bằng một dây dẫn, hai dung dịch sulfat được nối với nhau bằng một cầu muối, cầu muối là một ống hình chữ U chứa đầy dung dịch bão hoà của một muối nào đó, ví dụ: KCl, KNO3… thì các quá trình khử và oxi hoá sẽ xảy ra ở hai nơi khác nhau và electron không chuyển trực tiếp từ Zn sang Cu2+ mà phải đi qua một dây dẫn điện (mạch ngoài) làm phát sinh dòng điện. Ở đây, hoá năng đã chuyển thành điện năng. Một thiết bị như vậy được gọi là một pin Galvani hay một nguyên tố Galvani

 

 

1 | Page

 


Hình 1. Pin Galvani Cu – Zn

 

*Giải thích hoạt động của pin:

 Pin gồm hai phần có cấu tạo giống nhau: đều gồm một thanh kim loại nhúng trong dung dịch muối của nó. Mỗi phần là một nửa pin.

 Ta hãy xét nửa pin gồm thanh kẽm nhúng trong dung dịch muối kẽm.

 Do zn là một kim loại, có các electron hoá trị chuyển động khá tự do nên các nguyên tử Zn dễ dàng mất electron để thành ion dương:

   Zn – 2e    Zn2+    hay:     Zn     Zn2+ + 2e      (1)

 Khi nhúng thanh Zn vào dung dịch, quá trình (1) xảy ra, các nguyên tử ở bề mặt thanh kim loại sẽ chuyển thành Zn2+ khuếch tán vào dung dịch, để các electron nằm lại trên bề mặt thanh Zn. Kết quả là trên bề mặt thanh Zn tích điện âm (các electron), còn lớp dung dịch gần bề mặt thanh  Zn tích điện dương (các ion Zn2+) tạo thành một lớp điện kép (Hình 2).

 

Hình 2. Sự hình thành lớp điện kép

 Hiệu số điện thế giữa hai phần tích điện dương và âm của lớp điện kép chính là thế khử hay thế điện cực của cặp oxi hoá - khử Zn2+/Zn.

 Điều tương tự cũng xảy ra đối với nửa pin gồm thanh đồng nhúng trong dung dịch muối đồng.

 Như vậy, mỗi một nửa pin sẽ có một điện thế xác định, độ lớn của điện thế phụ thuộc vào bản chất của kim loại, nồng độ của ion kim loại trong dung dịch, nhiệt độ. Một hệ như vậy được gọi là một điện cực.

 Khi nối hai điện cực có điện thế khác nhau bằng dây dẫn điện, sẽ xảy ra quá trình cân bằng điện thế giữa hai điện cực do sự chuyển electron từ điện cực này sang điện cực khác, vì thế trong mạch xuất hiện dòng điện.

 Đối với pin Cu – Zn đang xét, Zn là kim loại hoạt động mạnh hơn nên dễ cho electron hơn Cu, vì thế trên thanh Zn sẽ có nhiều electron hơn thanh Cu, vì thế điện cực Zn đwocj gọi là điện cực âm, điện cực Cu được gọi là điện cực dương. Khi nối hai điện cực bằng dây dẫn, electron sẽ chuyển từ điện cực Zn sang điện cực Cu. Điều này dẫn đến:

1 | Page

 


 - Ở điện cực Zn: cân bằng (1) sẽ chuyển dịch sang phải để bù lại số electron bị chuyển đi, làm thanh Zn bị tan dần ra. Nói cách khác, trên điện cực kẽm, quá trình oxi hoá Zn tiếp tục xảy ra.

 

 - Ở điện cực Cu: do có thêm electron chuyển từ điện cực Zn sang nên cân bằng CuCu2++2e (2) sẽ chuyển dịch sang trái, nghĩa là các ion Cu2+ trong dung dịch sẽ đến nhận electron trên bề mặt thanh Cu và chuyển thành Cu kim loại bám vào thanh Cu. Nói cách khác, trên điện cực đồng, xảy ra quá trình khử các ion Cu2+:    Cu2+ + 2e Cu   (3)

 Như vậy, trong toàn bộ pin xảy ra hai quá trình:

                *  Quá trình oxi hoá: Zn – 2e Zn2+ (1)  xảy ra trên điện cực Zn (điện cực âm)

                *  Quá trình khử:    Cu2+ + 2e Cu   (3)  xảy ra trên điện cực Cu (điện cực dương)

Phương trình oxi hoá khử xảy ra trong pin:

   Zn + Cu2+ Zn2+ + Cu

Phản ứng này giống hệt phản ứng xảy ra khi cho Zn tác dụng trực tiếp với dung dịch CuSO4. Việc bố trí tách biệt hai cặp oxi hoá khử thành hai điện cực cho phép lợi dụng sự chuyển electron giữa chất khử và chất oxi hoá để sản sinh ra dòng điện.

 Như vậy: pin là dụng cụ cho phép sử dụng sự trao đổi electron trong các phản ứng oxi hoá khử để sản sinh ra dòng điện.

 Trong các pin này, hoá năng đã chuyển thành điện năng nên chúng được gọi là pin điện hoá.

 

 - sự hoà tan Zn làm dư ion dương Zn2+ trong dung dịch ở điện cực kẽm, còn sự chuyển Cu2+ thành  kết tủa đồng sẽ làm dư ion âm SO42- trong dung dịch ở điện cực đồng. Hiện tượng này cản trở hoạt động của pin. Để khắc phục hiện tượng này, người ta nối hai điện cực bằng một cầu muối. Nhờ cầu muối, các ion có thể chuyển từ dung dịch này qua dung dịch khác, giúp cân bằng điện tích trong các dung dịch, và pin sẽ hoạt động cho đến khi thanh kẽm tan hết hay cu2+ kết tủa hết.

 Về mặt vật lý, việc nối hai dung dịch bằng cầu muối chính là để đóng kín mạch điện.

 

 Pin galvani Cu - Zn được biểu diễn một cách đơn giản bằng sơ đồ sau:

  (-)  Zn ZnSO4   CuSO4 Cu (+)

Hay:   (-)  Zn Zn2+   Cu2+ Cu (+)

Trong trường hợp tổng quát, pin galvani được ký hiệu như sau:

  (-)  M1 M1n+   M2m+ M2   (+)

 Như vậy, một pin được tạo thành từ việc ghép hai điện cực của hai cặp oxi hoá khử có thế khử khác nhau.

I.2 Một số loại điện cực:

1. Điện cực kim loại :     Điện cực kim loại là một hệ gồm kim loại M nhúng và dung dịch chứa cation Mn+. Trên bề mặt điện cực có cân bằng

                                    Mn+  +   ne    M0.

              Điện cực kim loại được ký hiệu là :    M0   Mn+, C

1 | Page

 


      Ví dụ :  Zn Zn2+, C               Cu Cu2+, C

               C : là nồng độ mol/l của  Mn+ trong dung dịch , đối với điện cực chuẩn C = 1M

          2. Điện cực oxi hóa - khử :  Là loại điện cực trong đó chất làm điện cực là một chất trơ ( Pt, than chì ) , không tham gia phản ứng điện cực mà là nơi trao đổi electron giữa chất oxi hóa và chất khử nằm trong dung dịch . Chất làm điện cực trơ thường là platin hay than chì. Chất oxi hóa và chất khử có thể là chất khí hay các ion nằm trong dung dịch .

       Nhúng một thanh platin vào dung dịch có cặp oxh/kh , lúc này có thể xảy ra các trường hợp sau .

  • Nếu khả năng thu electron của dạng oxi hóa mạnh , dạng oxi sẽ lấy một số electron của thanh platin và biến thành dạng khử tương ứng .

                               OXH    +   n e         KH

       Làm cho thanh platin tích điện dương , dung dịch tích điện âm và điện cực có thế dương so với dung dịch

  • Nếu khả năng khử của dạng khử mạnh hơn, nó sẽ nhường một số electron cho thanh platin và biến thành dạng oxi hóa tương ứng .

                       Kh    - ne     Oxi

   Làm cho thanh Pt tích điện âm , dung dịch tích điện dương, do đó thanh Pt có điện thế âm so với dung dịch . Thế điện cực oxh – kh thường được gọi tắt là thế oxh – kh

    Ví dụ :  khi nhúng  thanh platin vào dung dịch có chứa đồng thời hai muối FeSO4 và Fe2(SO4)3 tức là dung dịch có cặp oxh – kh  Fe3+/Fe2+ ta được điện cực oxh – kh có ký hiệu là :       ( Pt )  Fe3+/ Fe2+   và phản ứng điện cực là :       Fe3+  + e     Fe2+

3. Điện cực calomen:    Điện cực gồm thuỷ ngân ( Hg ), calomen ( Hg2Cl2) và dung dịch chứa chất điện ly có ion Cl- ( KCl, NaCl … ).

       Phản ứng oxh – kh xảy ra trên điện cực calomen ( vì thuỷ ngân lỏng nên dùng thêm một dây platin nhúng vào thuỷ ngân và nối với một day dẫn ra ngoài )

                     Hg2Cl2  + 2e       2Hg   +  2Cl-

          Điện cực calomen ký hiệu là :    Hg Hg2Cl2 Cl-, C

  Điện cực này có ưu điểm là điện thế ổn định

4. Điện cực hydro : Điện cực hydro là một điện cực khí thuộc loại điện cực oxh – kh . Điện cực gồm một tấm Pt phủ muội platin nhúng vào dung dịch axít chứa ion H+, đựng trong ống thuỷ tinh đã được dẫn vào một luồng khí hydro có một áp suất P xác định . Điện cực khí hydro được ký hiệu là :

         Pt H2, 1 atm H+, 1M       và phản ứng điện cực là       H2      2H+  + 2e 

 

II. SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CỦA PIN:

- Suất điện động của pin là giá trị của hiệu số điện thế lớn nhất giữa hai điện cực của pin.

- Suất điện động của pin được tính bằng hiệu số điện thế giữa điện cực dương và điện cực âm:

    Epin = E+ - E-

1 | Page

 


      Cường độ của một cặp oxi hoá khử được đặc trưng bởi thế khử của nó. Trong một cặp Ox/Kh, khi Ox là chất oxi hoá mạnh thì Kh là chất khử yếu, cân bằng:   Ox + ne    Kh   sẽ chuyển dịch mạnh về phía phải, làm hằng số cân bằng K = có giá trị lớn nên  

                                      G0 = -RT.lnK  càng âm.

 G của hệ bằng công có ích A' do hệ sinh ra. Trong phản ứng oxi hoá khử đang xét, công có ích A' là công chuyển n mol electron trong điện trường có hiệu điện thế E:

   A' = - nF.E

với: * F là điện tích của 1 mol electron, được gọi là hằng số Faraday; F = 96500 C = 23,06 kcal

       * E là hiệu số điện thế giữa dạng khử và dạng oxi hoá, được gọi là thế khử của cặp Ox/Kh, thường được ký hiệu là E (V) hay (V). Vậy:

   G =  - nF.E

 Ta thấy: khi dạng oxi hoá của cặp Ox/Kh càng mạnh, cân bằng:    Ox + ne    Kh   sẽ càng chuyển dịch mạnh về phía phải, làm G càng âm, tức E càng có giá trị dương lớn.

 Về mặt nhiệt động học, E đặc trưng cho trạng thái cân bằng khử nên E được gọi là thế khử. Thế khử E còn được gọi là thế oxi hoá - khử (ngụ ý đặc trưng cho quá trình oxi hoá khử nói chung), hay thế điện cực (ngụ ý việc xác định thế khử bằng thực nghiệm được thực hiện bằng cách đo thế của các điện cực tương ứng) và được ký hiệu là: EOx/Kh.

 Thế khử tiêu chuẩn EoOx/Kh của các cặp Ox/Kh đựơc tính ở điều kiện:

  T = 298oK;      P = 1 atm = 101,325 kPa;    [Ox] = [Kh] = 1 M

Theo quy ước: Eo2H+/H2 = 0 (V).

 Thế khử tiêu chuẩn của các cặp Ox/Kh đựơc cho trong các sổ tay Hoá  học.

 

 Từ hệ thức: G =  Go + RTlnK

Ta có:        - nF.E  =   - nF.Eo + RTlnK  , với E là thế khử ở điều kiện bất kỳ.

     E =  Eo - lnK hay:  E =  Eo - ln

 

Trong biểu thức trên,  nếu:   R = 1,987 cal/mol.K   thì  F = 23060 cal

     R  = 8,314 J/mol.K     thì  F = 96500 J

 

Nếu T = 298oK, thay  ln = 2,303lg và các giá trị R, F vào biểu thức trên, ta có:

 

    E =  Eo - lg

 

Các phương trình trên được gọi là phương trình Nernst.

1 | Page

 


 

 - Với các cặp Ox/Kh kiểu: Mn+ + ne = M(r)  , phương trình  Nernst có dạng:                                                        E = Eo - lg

 

 - Nếu phản ứng oxi hoá khử có ion H+ hay OH- tham gia, ví dụ:

  MnO4-  +  8 H+ + 5e  =  Mn2+ + 4 H2O

  BrO3- + 3 H2O + 6e  = Br- + 6 OH-

thì:  EMnO4-/Mn2+ = EoMnO4-/Mn2+ - lg

 EBrO3-/Br- = EoBrO3-/Br- - lg

 

 - Nếu có chất khí, ví dụ phản ứng: 2 H3O+  + 2e  =  H2 (k) + 2 H2O

thì: E H3O+/H2 = EoH3O+/H2  - lg , với PHlà áp suất riêng phần của H2 (atm).

III. THẾ ĐIỆN CỰC: 

III.1. Điều kiện tiêu chuẩn của các loại điện cực

 Một điện cực được coi là ở điều kiện tiêu chuẩn khi:

 - Nồng độ (chính xác là hoạt độ) của ion hoặc phân tử chất tham gia phản ứng điện cực bằng 1 M. Nếu là chất khí thì áp suất riêng phần (chính xác là hoạt áp riêng phần) của khí đó bằng 1 atm.

 - Nhiệt độ xác định.

 

Ví dụ:  Điện cực chuẩn của Zn là một thanh kẽm nhúng trong dung dịch Zn2+ 1 M.

 Điện cực chuẩn của cặp Fe3+/Fe2+ là điện cực gồm dây Pt nhúng trong dung dịch có [Fe3+] = [Fe2+] = 1 M.

 

 Có những điện cực mà chất tham gia phản ứng điện cực tan ít trong nước. Ví dụ:

 - Điện cực Ag nhúng trong dung dịch KCl có kết tủa AgCl, được ký hiệu: Ag/AgCl, KCl. Phản ứng của điện cực này như sau:                            AgCl   + e   Ag +  Cl-

Điều kiện chuẩn của điện cực: nhiệt độ xác định, dung dịch Cl- 1 M bão hoà AgCl.

 - Điện cực calomen Hg/Hg2Cl2, KCl:  Hg2Cl2 + 2e 2 Hg + 2 Cl-

Điều kiện chuẩn của điện cực: nhiệt độ xác định, dung dịch Cl- 1 M bão hoà Hg2Cl2.

III. 2. Thế điện cực và thế điện cực chuẩn:   Ta đã biết , suất điện động của pin bằng hiệu số điện thế của hai điện cực ( khi không phóng điện )

                            E  =   E+ -  E-

1 | Page

 


    Như vậy, ứng với một nữa phản ứng oxh – kh , mỗi điện cực  có một điện thế xác định gọi là thế điện cực (  E+ hay  E- ). Thế của điện cực chuẩn gọi là thế điện cực chuẩn hay thế chuẩn của điện cực.  Trong thực tế người ta chỉ đo được hiệu số điện thế của hai điện cực , mà không đo được trực tiếp thế của mỗi điện cực ứng với nữa phản ứng oxh – kh .

       Vì vậy , muốn thành lập một thang thế điện cực , người ta phải chọn một điện cực tham chiếu với một thế điện cực qui ước xác định làm mốc sau đó đo hiệu số điện thế giữa điện cực cần xét và điện cực tham chiếu. Trên cơ sở đó người ta xác định thế điện cực riêng tương đối của các điện cực khác.

      Theo qui ước quốc tế , điện cực chuẩn hydro được chọn làm điện cực tham chiếu

III.3. Điện cực tiêu chuẩn Hydro :

  “ Điện cực chuẩn hydro là điện cực hydro làm việc ở điều kiện t0C = 250C ;  PH2 = 1atm  và H+ = 1mol/l. Thế điện cực này được qui ước bằng 0 EoH+/H2 = 0,0 V

 

 Phản ứng ở điện cực hydro:  2 H+(dd) +  2e H2 (k)

 

 

Hình 3. Điện cực tiêu chuẩn hydro

III.4. Thế điện cực chuẩn của kim loại :   Là sức điện động của pin tạo bởi điện cực làm bằng kim loại đó ( ghi bên phải ) nhúng vào dung dịch muối của nó có nồng độ ion kim loại bằng 1mol/l và điện cực tiêu chuẩn hydro ( ghi bên trái )

                               Pt , H2 H+ Mn+ M  

           PH2 = 1atm ; H+ = Mn+ = 1mol/l

1 | Page

 


 

III.5. Thế điện cực oxh/kh :  Là sức điện động của pin tạo bởi điện cực platin (ghi bên phải ) nhúng vào dung dịch của cặp oxi hóa - khử có nồng độ mỗi dạng bằng 1mol/l và điện cực hydro ( ghi bên trái )

       Pt , H2 H+   oxh, kh Pt         PH2 = 1atm    H+ = oxh = kh = 1mol/l

   Như vậy muốn đo thế điện cực tiêu chuẩn của kim loại, thế điện cực oxi hóa / khử tiêu chuẩn ta phải đo sức điện động và xác định chiều dòng điện của pin .

     Ví dụ :  Muốn đo thế điện cực tiêu chuẩn của Zn ta lập pin

                      Pt , H2 H+   Zn2+ Zn            PH2 = 1atm ; H+ = Zn2+ = 1mol/l

Thực nghiệm cho thấy khi pin làm việc , ở mạch ngoài electron chuyễn từ điện cực Zn  sang điện cực tiêu chuẩn hydro, do đó dòng điện theo chiều ngược lại , nên cực hydro là cực dương ( + ) và điện cực kẽm là cực âm ( - ). Sức điện động của pin này đo được 0,763V

              E0 = E0+   -  E0-  =  E0(H+/H2)  -  E0(Zn2+/Zn) =  0 – E0(Zn2+/Zn) = 0,763V

                   Vậy :    E0(Zn2+/Zn) = -0,763V

   Điện cực kẽm tích điện âm hơn ( dấu - ) so với điện cực tiêu chuẩn hydro , chứng tỏ rằng Zn hoạt động mạnh hơn hydro

      Khi pin làm việc :

                          Ở cực âm ( cực Zn ) xảy ra sự oxi hóa kẽm                      Zn – 2e  =  Zn2+

                  Ở cực dương( điện cực tiêu chuẩn hydro) ion H+ bi khử  2H+ +2e  =  H2

    Vậy phản ứng xảy ra khi pin làm việc là :         Zn   +  2H+  =  Zn2+  +  H2

 

Ví dụ :  Đo thế điện cực của cặp Fe3+/Fe2+. Ta lập pin

Pt , H2 H+   Fe3+, Fe2+ Pt         PH2 = 1atm    H+ = Fe3+ = Fe2+ = 1mol/l

   Thực nghiệm cho thấy khi pin làm việc , ở mạch ngoài electron chuyễn từ hydro sang điện cực oxi hóa - khử , do đó cực oxi hóa- khử là cực dương ( + ) , điện cực tiêu chuẩn hydro là cực âm ( - ) . Sức điện động của pin này bằng 0,771V

              E0 = E0+   -  E0-  =  E0(Fe3+/Fe2+) – E0(H+/H2) = E0(Fe3+/Fe2+) – 0 = 0,771V

                   Vậy   E0(Fe3+/Fe2+) = + 0,771V

    Ở cực dương ( + ) : xảy ra sự khử ion Fe3+         Fe3+   + 1e   =   Fe2+

    Ở cực âm ( - )       : xảy ra sự oxi hóa                   H2   -    2e   =   2H+

1 | Page

 


         Phản ứng khi pin làm việc :    H2  + 2Fe3+   =  2Fe2+  + 2H+

Bằng cách đo tương tự và sắp xếp theo thứ tự thế điện cực chuẩn ta thu được bảng thế điện cực. Qua bảng thế điện cực chuẩn chúng ta rút ra được một số nhận xét quan trong sau về tính hoạt động của các cặp oxh/kh trong dung dịch nước

  • Thế điện cực của cặp nào càng nhỏ ( trị số đại số ) thì dạng khử hoạt động càng mạnh còn dạng oxi hóa của nó hoạt động càng kém , ngược lại cặp có thế điện cực càng lớn thì dạng oxi hóa hoạt động càng mạnh còn dạng khử của nó hoạt động càng kém .
  • Cặp oxh/kh nào có thế điện cực tiêu chuẩn lớn thì dạng oxi hóa của nó có thể oxi hóa dạng khử của cặp có thế điện hóa nhỏ hơn

                   E0(Oxh1/Kh1) < E0(Oxh2/Kh2) : phản ứng     Oxh2 + Kh1  = Kh2  + Oxh1   

IV. MỘT SỐ ỨNG DỤNG:

IV.1. Chiều của phản ứng oxi hoá khử

 Giả sử có hai cặp Ox/Kh: (1)  Ox1 + n1e  = Kh1 ;    E1

     (2)   Ox2+ n2e  = Kh2 ;    E2 < E1

Khi trộn các dạng oxi hoá và dạng khử của hai cặp, có hai khả năng phản ứng:

 (I)   n2Ox1 + n1Kh=  n1Ox+ n2Kh1

 (II)  n1Ox2 + n2Kh=  n2Ox+ n1Kh2

Ta có:

                        (I) = n2.(1) – n1.(2)   GI = n2.G1 - n1.G2 =

           = - n2.n1F.E1 – (- n1.n2F.E2 ) = - n2.n1F (E1 – E2) < 0 

(vì E2 < E1),  nên phản ứng  (I) tự xảy ra.

 

                        (II) = n1.(2) – n2.(1)   GII = n1.G2 - n2.G1 =

           = - n1.n2F.E2 – (- n2.n1F.E1 ) = - n2.n1F (E2 – E1) > 0 

(vì E2 < E1),  nên phản ứng  (II) không xảy ra.

 

Vậy:

 Nếu có hai cặp Ox1/Kh1, E1 và Ox2/Kh2, E2 với E1 > E2 thì phản ứng oxi hoá khử giữa chúng sẽ xảy ra theo chiều:               Ox1 + Kh=  Ox+ Kh1

Tức: Dạng oxi hoá của cặp có thế khử lớn tác dụng với dạng khử của cặp có thế khử bé.

Ví dụ 1: Cho hai cặp Ox/Kh: Cu2+/Cu và Zn2+/Zn với  EoCu2+/Cu = 0,35 V;  EoZn2+/Zn = - 0,76 V. Hãy viết phản ứng xảy ra giữa hai cặp Ox/Kh đó ở điều kiện tiêu chuẩn.

Giải:

 EoCu2+/Cu  > EoZn2+/Zn  nên Zn có tính khử mạnh hơn Cu, Cu2+ có tính oxi hoá mạnh hơn Zn2+, ở điều kiện chuẩn phản ứng xảy ra là:

    Cu2+ + Zn = Zn2+ + Cu

1 | Page

 


Ví dụ 2:  Nếu trộn lẫn hai dung dịch có chứa các cặp oxi hoá khử: Cl2/2Cl- và I2/2I- ở điều kiện tiêu chuẩn thì sẽ xảy ra phản ứng gì? Biết: EoCl2/2Cl- = 1,36 V; EoI2/2I- = 0,54 V.

 

Giải:

 EoCl2/2Cl- > EoI2/2I- nên Cl2 có tính oxi hoá mạnh hơn I2, I- có tính khử mạnh hơn Cl-. Phản ứng xảy ra ở điều kiện tiêu chuẩn là:               Cl2 + 2I- = I2 + 2Cl-.

 

Ví dụ 3: Tìm hiểu bản chất của dãy Beketop: Dãy sắp xếp các kim loại theo thứ tự thế khử tăng dần, những kim loại đứng sau hydro (có thế khử dương) không đẩy được hydro ra khỏi axit.

Giải:

 Phản ứng đẩy hydro khỏi axit của các kim loại được biểu diễn như sau:

   M(r) + n H+ =  Mn+ + H2  (*)

Phản ứng này bao gồm hai bán phản ứng:

 (1) 2 H+ + 2e =  H2 ;  Eo2H+/H2 = 0 (V) = Eo1

 (2)  Mn+ + ne  = M(r) ; Eo Mn+/M  = Eo2

Ta có:  (*) = (1) – (2)

Ở điều kiện tiêu chuẩn:   Go* = Go1 - Go2 =

     = -.2F.Eo1 – (- nF.Eo2) =  nF.Eo2

Để phản ứng (*) tự xảy ra, ta phải có:  Go* < 0  hay  Eo< 0.

Vậy tất cả các kim loại có thế khử âm đều có thể đẩy được hydro ra khỏi axit, và ngược lại, các kim loại có thế khử dương không đẩy được hydro ra khỏi axit.

 

Ví dụ 4: Cho: Fe3+ + e     Fe2+ ;  Eo = 0,77 V

  Br2 + 2e    2 Br - ; Eo = 1,08 V

Hỏi ở điều kiện tiêu chuẩn Fe3+ có thể oxi hoá Br2 thành Br- không?

Giải:

 EoBr2/2Br- > EoFe3+/Fe2+  nên  ở điều kiện tiêu chuẩn, phản ứng giữa hai cặp oxi hoá khử này sẽ tự xảy ra theo chiều:               Br2 + 2 Fe2+  =  2 Br +  2 Fe3+

Nghĩa là Fe3+ không thể oxi hoá Br2 thành Br-.

 

Giải cách khác:

 Nếu Fe3+ có thể oxi hoá Br2 thành Br-, ta có phản ứng:  2 Fe3+ + 2 Br =  2 Fe2+  +  Br2

Phản ứng trên có: 

Go = 2.GoFe3+/Fe2+  GoBr2/2Br- =  - 2F.EoFe3+/Fe2+  +  2F.EoBr2/2Br- = - 2F(EoFe3+/Fe2+ - EoBr2/2Br-) =

1 | Page

 


        = - 2F(0,77 - 1,08) = -2F(-0,31)  > 0 : phản ứng trên không thể xảy ra.

 

Ví dụ 5: Xác định chiều của phản ứng:  2 Hg + 2 Ag+   2 Ag + Hg22+

Ở các điều kiện sau: a/ [Ag+] = 10-4 M ; [Hg22+] = 0,1 M

   b/ [Ag+] = 0,1 M ; [Hg22+] = 10-4 M

Biết: EoHg22+/2Hg = 0,79 V ; EoAg+/Ag = 0,80 V.

 

 

Giải:

Phản ứng trên gồm hai bán phản ứng: Hg22+ + 2 e   2 Hg ; EoHg22+/2Hg = 0,79 V = Eo1

      Ag+ + e   Ag       ;    EoAg+/Ag = 0,80 V = Eo2

a/ [Ag+] = 10-4 M ; [Hg22+] = 0,1 M

EHg22+/2Hg = Eo1 - lg = 0,79 - lg= 0,76 V

EAg+/Ag = Eo2 – 0,059 lg = 0,80 – 0,059 lg = 0,56 V

Như vậy:  EHg22+/2Hg >  EAg+/Ag  nên  phản ứng trên xảy ra theo chiều nghịch.

b/ [Ag+] = 0,1 M ;  [Hg22+] = 10-4 M

EHg22+/2Hg = Eo1 - lg = 0,79 - lg= 0,67 V

EAg+/Ag = Eo2 – 0,059 lg = 0,80 – 0,059 lg = 0,74 V

Như vậy:  EAg+/Ag >  EHg22+/2Hg  nên  phản ứng trên xảy ra theo chiều thuận.

 

Ví dụ 6: Cho phản ứng:  H3AsO4 + 2 H+ + 2 I-     HAsO2 + 2 H2O + I2

Hãy xác định chiều của phản ứng trên ở điều kiện tiêu chuẩn khi: a/ pH = 0,1; b/ pH = 4.

Biết:  EoH3AsO4+2H+ / HAsO2+2H2O = 0,56 V = Eo1

 EoI2/2I=  0,54 V = Eo2

Giải:

 

Phản ứng: H3AsO4 + 2 H+ + 2 I-     HAsO2 + 2 H2O + I2

Bao gồm hai bán phản ứng:  H3AsO4 + 2 H+ + 2e     HAsO2 + 2 H2O ; E1

    I+ 2e      2 I-          ; E2 = Eo2= 0,54 V

    

1 | Page

 

Có thể download miễn phí file .doc bên dưới

PHẢN ỨNG OXY HÓA KHỬ VÀ DÒNG ĐIỆN

Đăng ngày 8/7/2017 1:01:08 PM | Thể loại: Hóa học 10 | Lần tải: 14 | Lần xem: 0 | Page: 1 | FileSize: 0.83 M | File type: doc
0 lần xem

đề thi PHẢN ỨNG OXY HÓA KHỬ VÀ DÒNG ĐIỆN, Hóa học 10. . Chúng tôi giới thiệu tới các bạn đề thi PHẢN ỨNG OXY HÓA KHỬ VÀ DÒNG ĐIỆN .Để chia sẽ thêm cho các bạn nguồn thư viện tham khảo phục vụ cho công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học, trân trọng kính mời đọc giả đang cần cùng tham khảo , Tài liệu PHẢN ỨNG OXY HÓA KHỬ VÀ DÒNG ĐIỆN thuộc chủ đề Hóa học 10 được chia sẽ bởi thành viên An Trương tới mọi người nhằm mục đích nghiên cứu , thư viện này được chia sẽ vào chuyên mục Hóa học 10 , có tổng cộng 1 trang, thuộc định dạng .doc, cùng mục còn có Đề thi Hóa học Hóa học 10 ,bạn có thể download miễn phí , hãy giới thiệu cho cộng đồng cùng xem CHUYÊN ĐỀ: PHẢN ỨNG OXY HÓA KHỬ VÀ DÒNG ĐIỆN A,còn cho biết thêm PIN GALVANI: I, tiếp theo là PHẢN ỨNG OXI HOÁ KHỬ VÀ DÒNG ĐIỆN – PIN GALVANI I, nói thêm 1, bên cạnh đó Pin Galvani: Hoá năng của phản ứng oxi hoá khử có thể chuyển thành nhiệt năng hay điện năng tuỳ thuộc vào cách thực hiện phản ứng, nói thêm Ví dụ, với phản ứng:Zn + CuSO4 → Cu + ZnSO4 giả dụ thực hiện phản ứng bằng cách nhúng thanh kẽm vào dung dịch CuSO4 (nghĩa là cho chất khử và chất oxi

https://nslide.com/de-thi/phan-ung-oxy-hoa-khu-va-dong-dien.541u0q.html

Sponsor Documents