Đây là bản xem thử online, xin hãy chọn download miễn phí bên dưới để xem bản đẹp dạng .docx

 


TÌNH CNH L LOI CA NGƯỜI CHINH PH

KIN THC CƠ BN :

I> Hoàn cnh sáng tác

+Vào đu thi Lê Hin Tông, có nhiu cuc khi nghĩa nông dân n ra chng li triu đình Đây là thi kì vô cùng ri ren ca xã hi phong kiến. Chiến tranh xy ra liên miên, hết Lê-Mc đánh nhau đến Trnh-Nguyn phân tranh, đt nước chia làm hai na. Ngai vàng ca nhà Lê mc rung. Nông dân bt bình ni dy khi nghĩa khp nơi. Nhân dân sng trong cnh lon li ni da nu tht, cha m xa con, v xa chng.

+Chinh ph ngâm được viết bng ch Hán, do tác gi Đng Trn Côn sáng tác vào khong na đu thế k XVIII. Tác phm Chinh ph ngâm ca Đng Trn Côn ra đi đã nhn được s đng cm rng rãi ca tng lp Nho sĩ. Nhiu bn dch xut hin, trong đó bn dch sang ch Nôm ca bà Đoàn Th Đim được coi là hoàn ho hơn c.

II> giá tr ca tác phm

Chinh ph ngâm phn ánh thái đ oán ghét chiến tranh phong kiến phi nghĩa, đc bit là đ cao quyn sng cùng khao khát tình yêu và hnh phúc la đôi ca con người. Đó là điu ít được nhc đến trong thơ văn trước đây.

III>Đon trích “tình cnh l loi ca người chinh ph

Đon trích có th chia làm 2 đon nh:

Đon 1 : T Do hiên vng thm gieo tng bước… đến Dây uyên kinh đt, phím loan ngi chùng: Ni cô đơn ca người chinh ph trong cnh l loi; cm giác v thi gian ch đi; c tìm cách gii khuây nhưng không được.

Đon 2: T “Lòng này gi gió đông có tin… mưa phun” Ni nh thương người chng phương xa; cnh vt khiến lòng nàng thêm su thm.

Đon trích tình cnh l loi ca người chinh ph miêu t nhng cung bc và sc thái khác nhau ca ni cô đơn, bun kh người chinh ph đang khao khát được sng trong tình yêu và hnh phúc la đôi.

Người chinh ph tin chng ra trn vi mong mun người chng s lp được công danh và tr v cùng vi vinh hoa, phú quý. Nhưng ngay sau bui tin đưa, nàng sng trong tình cnh l loi, ngày đêm xót xa lo lng cho chng. Thm thìa ni cô đơn, nàng nhn ra tui xuân ca mình đang qua đi và cnh la đôi đoàn t hnh phúc ngày càng xa vi. Người chinh ph rơi vào tâm trng cô đơn đến cùng cc. Khúc ngâm th hin rt rõ tâm trng cô đơn y.

Sau bui tin đưa, người chinh ph tr v, tưởng tượng ra cnh chiến trường đy him nguy, chết chóc mà xót xa, lo lng cho chng. Mt ln na nàng t hi vì sao đôi la uyên ương li phi chia lìa? Vì sao mình li rơi vào tình cnh l loi? By nhiêu câu hi đu không có câu tr li. Tâm trng băn khoăn, day dt y được tác gi th hin sinh đng bng ngh thut miêu t tâm lí tinh tế. Có th nói, su và nh là cm xúc ch đo trong đon thơ này.

Trong mười sáu câu thơ đu, tác gi tp trung miêu t hành đng và tâm trng ca người chinh ph:

Do hiên vng thm gieo tng bước

Ngi rèm thưa r thác đòi phen.

Ngoài rèm thước chng mách tin,


Trong rèm dường đã có đèn biết chăng ?

Đèn có biết dường bng chng biết?

Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.

Bun ru nói chng nên li,

Hoa đèn kia vi bóng người khá thương!

+Người chinh ph tin chng ra trn vi mong mun người chng s lp được công danh và tr v cùng vi vinh hoa, phú quý. Nhưng ngay sau bui tin đưa, nàng sng trong tình cnh l loi, ngày đêm xót xa lo lng cho chng. Thm thìa ni cô đơn, nàng nhn ra tui xuân ca mình đang qua đi và cnh la đôi đoàn t hnh phúc ngày càng xa vi. Người chinh ph rơi vào tâm trng cô đơn đến cùng cc. Khúc ngâm th hin rt rõ tâm trng cô đơn y.

+Đon thơ đã m ra trước mt người đc mt không gian cht hp,nơi thm hiên vng lng,nơi mà người chinh ph đang c gng vượt qua s cô đơn trng vng khi người chng đã đi xa.Bng cách s dng ngh thut t cnh ng tình,Đng Trn Côn đã v nên bc tranh tâm trng đy xúc đng,th hin ni su ca người chinh ph cũng như bút pháp tinh tế ca ông trong vic miêu t ni tâm nhân vt.

+Trong đêm thanh vng qunh hiu này,ch có tiếng bước chân ca nàng ,mt mình đi din vi chính mình .Bước chân y đi đi li li trên hiên nhưng có l tâm trí nàng đang chìm đm trong miên man.Mi bước chân là 1 ni nh,mi bước chân là mt ni lo,tt c đang làm cho tâm trng nàng nng trĩu lo âu và thương nh người chng đang chinh chiến i xa.

+Người chinh ph hết đi đi li li , ri li buông rèm ,cun rèm không biết bao nhiêu ln…Đây là nhng đng tác,c ch và hành đng được lp li nhiu ln mà không h có mc đích ca người chinh ph

Đúng như nhan đ ca tác phm,đon thơ là tâm trng cô đơn trng vng ca người chinh ph.Sau khi tin chng ra trn nàng tr v trong ni ch mong khc khoi .Nàng dường như quên hết mi th xung quanh. Cái cô đơn ,khc khoi trong tâm trí đã len li, gm nhm nàng đ ri nó hin thành hình hài qua dáng v thơ thơ,thn thn như người mt hn. Nhp thơ chm gi cm giác như thi gian ngưng đng.Gia không gian tch mch,tiếng bước chân như gieo vào lòng người âm thanh l loi, cô đc .Dáng v ê,ngao ngán,b ngoài gy gò khc sâu ni đau trong tim.nàng tht bơ bơ,lc lõng,li đáng thương quá đi. Nàng biết làm gì đây khi ngày li tiếp ngày,đêm li tàn đêm trong ni nh mong vô vng.

+Đã lâu lm ri “thước chng mách tin” không có mt lá thư,cũng không có người thân qua li.

+Nàng li quay v vi không gian cht hp ca căn phòng,nơi mà nàng đi din vi bóng mình,đi din vi ngn đèn khuya hiu ht .Nhưng tht tr trêu, đn dù sao ch là mt vt vô tri vô giác,có biết cũng như ko.câu hi tu t “Đèn có biết..chng biết”là mt li than th,là ni khc khoi ch đi và hi vng trong nàng day dt không yên.Tâm trng ca người chinh ph đã chuyn ging t nhiên t li k bên ngoài thành li t đc thoi ni tâm , da diết , dn vt và ngm ngùi.nàng qu là mt người đáng thương!

Trong đêm vng ch có ngn đèn có ánh sáng ,nó càng làm ni bt đêm ti mênh mang và ni cô đơn dường như nhân lên gp bôi trong lòng người thiếu ph.

Tác gi đc t cm giác cô đơn ca người chinh ph trong tám câu thơ. Đó là cm giác lúc nào và đâu cũng thy l loi: ban ngày, ban đêm, ngoài phòng, trong phòng. Ni cô đơn tràn ngp không gian và kéo dài vô tn theo thigianluôndeo đng, ám nh nàng.Cnh vt xung quanh không th san s mà ngược li nh


ư cng hưởng vi ni su miên man ca người chinh ph, khiến nàng càng đn đau, su ti:

eo óc gáy sương năm trng,

Hòe pht phơ bóng bn bên.

Khc gi đng đng như niên,

Mi su dng dc ta min bin xa.

Tiếng gà gáy báo canh năm làm tăng thêm v tĩnh mch, vng lng. Cây hòe pht phơ bóng trong ánh sáng l m ca ban mai gi cm giác bun bã, hoang vng. Gia không gian y, người chinh ph cm thy mình nh bé, cô đc biết chng nào!

các kh thơ tiếp theo, ni ai oán hin rõ trong tng ch, tng câu, dù tác gi không h nhc đến hai ch chiến tranh:

Hương gượng đt hn đà mê mi,

Gương gượng soi l li châu chan.

St cm gượng gy ngón đàn,

Dày uyên kinh đt, phím loan ngi chùng.

Người chinh ph c gng tìm mi cách đ vượt ra khi vòng vây ca cm giác cô đơn đáng s nhưng vn không sao thoát ni. Nàng gng gượng đim phn tô son và do đàn cho khuây kha nhưng càng lún sâu hơn vào s tuyt vng. Chm đến đâu cũng là chm vào ni đau, chm vào tình cnh l loi đơn chiếc, Khi Hương gượng đt thì hn nàng li chìm đm vào ni thp thm lo âu. Lúc Gương gượng soi thì nàng li không cm được nước mt bi vì nh gương này mình cùng chng đã tng chung bóng, bi vì phi đi din vi hình nh đang tàn phai xuân sc ca mình. Nàng c gy khúc đàn loan phượng sum vy thì li chnh lòng vì tình cnh v chng đang chia lìa đôi ng, đy nhng d cm chng lành: Dây uyên kinh đt, phím loan ngi chùng. Rt cuc, người chinh ph đành ngn ngơ tr v vi ni cô đơn đang cht ngt trong lòng mình vy.

St cm, uyên ương, loan phng là nhng hình nh ước l tượng trưng cho tình yêu nam n, tình nghĩa v chng. Nay v chng xa cách, tt c đu tr nên vô nghĩa. Dường như người chinh ph không dám đng ti bt c th gì vì chúng nhc nh ti nhng ngày đoàn t hnh phúc đã qua và linh cm đến s chia Ha đôi la trong hin ti. Tâm thế ca nàng tht chông chênh, chơi vơi khiến cho cuc sng tr nên kh s, bt an. Mong ch trong ni s hãi và tuyt vng, nàng chí còn biết gi nh thương theo cơn gió.

Nếu như 16 câu đu người chinh ph mt mình trong căn phòng qunh vng vi tâm trng cô đơn, l loi, ni trng tri trong lòng thì đến 8 câu cui, ni nh và ni khát khao hnh phúc la đôi bng trào dâng trong lòng và tr nên khc khoi hơn bao gi hết. Mượn gió đông đ gi yêu thương cho chng . Đó là ước mun , là khát khao được biết tin tc v chng mình:

Lòng này gi gió đông có tin?

Nghìn vàng xin gi đến non Yên.”

Tác gi s dng câu hi tu t, kết hp vi đin c ( non Yên) đ din t ni nh ca nhân vt. “Lòng này” là s thương nh khôn nguôi, vì đã tri qua nhiu đi ch .Gió đông là gió mùa xuân.Trong cô đơn, người chinh ph ch biết hi gió,nh gió đưa tin ti người chng yêu thương nơi chiến đa xa xôi,nguy him,nơi non Yên nghìn trùng. Non yên,mt đa danh cách xa Thim Tây, Trung Quc hơn hai ngàn dm v phía b


c , nơi chiến trn đy gian kh .Nàng hi gió,nh gió nhưng”có tin”hay không? Nàng mong gió hãy mang ni nh ca nàng nói vi người chng ngoài biên cương .S cô đơn trong lòng người chinh ph ngày càng khc khoi .Làm sao ti được non Yên,nơi người chng đang “nm vùng cát trng,ng cn rêu xanh”?. Cùng vi nhng t ng trang trng “gi nghìn vàng , xin” đã giúp người đc thy được không gian , ni nh được m ra tht mênh mông , vô tn , khc sâu ni cô đơn , hiu qunh . Thế nhưng hin thc tht phũ phàng , đau xót :

Non Yên dù chng ti min

Nh chàng thăm thm đường lên bng tri”

Vic s dng t láy ‘thăm thm’ đã nói lên được ni nh da diết ca người chinh ph .Mi nh thương y đè nng trong lòng,trin miên theo thi gian, “đng đng” không th nguôi ngoai. Ni nh y được c th hóa bng đ dài ca không gian “đường lên bng tri”. Có th nói,dch gi Đoàn Th Đim đã có mt cách nói rt sâu sc đ cc t ni nh thương chng ca người chinh ph.Ni nh thương y,tiếng lòng thiết tha y li được din t qua âm điu trin miên ca vn thơ song tht lc bát vi th pháp ngh thut liên hoàn-đip ng.C mt tri thương nh mênh mông.Ni bun trin miên,dng dc vô tn .

Sau khi hi “gió đông”đ bày t nim thương ni nh chng , cui cùng đng li trong nàng là ni đau , s ti thân:

Tri thăm thm xa vi khôn thu ,

Ni nh chàng đau đáu nào xong”

Ý ca câu như mun nói lên s xa cách nghìn trùng , vi bin tri rng ln , xa “thăm thm” không hiu cho “ni nh chàng”ca người v tr.Ni nh “đau đáu” trong lòng.Đau đáu nghĩa là áy náy,lo lng,day dt khôn nguôi.Có th nói qua cp t láy:”đng đng” và “đau đáu”,dch gi đã thành công trong vic miêu t nhng thương nh, đau bun,lo lng ca người chinh ph mt cách c th,tinh tế,sng đng.Tâm trng y được miêu t trong quá trình phát trin mang tính bi kch đáng thương. hai câu cui,nhà thơ ly ngoi cnh đ th hin tâm cnh :

Cnh bun người thiết tha lòng,

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun.”

Ging như tâm s Thúy Kiu trong Truyn Kiu: “Cnh nào cnh chng đeo su – Người bun cnh có vui đâu bao gi?”, người chinh ph có lúc thy cnh vt vô hn, thê lương nhưng có khi li cm nhn c khong không gian và cnh vt như đang hi thúc, gic giã, đi thay, không tìm thy đâu sng, đng cm gia tình người vi thiên nhiên . Nim thương ni nh c kéo dài t ngày này sang ngày n . Nhìn cành cây ướt dm sương đêm mà lòng nàng lnh lo . Nghe tiếng trùng kêu r rich thâu canh như tiếng đm sương đêm mà thêm nhói lòng, bun nh. Âm thanh y,cnh sc y va lnh lo va bun,càng khơi gi trong lòng người v tr,cô đơn biết bao thương nh,lo lng,bun ru.

Bng nhng hình nh n d cho nibun cht cha , s mòn héo ca cnh vt . 8 câu thơ cui đã din t ni nh da diết , nh ti thm đau ca người chinh ph .Ni đau được chuynt lòng người sang cnh vt . Hàng lot nhng hình nh n d , t ng gi t li càng xoáy mnh vào ni đau trong lòng người chinh ph . Qua đó người đc cũng cm nhn được 1 cách sâu sc nim thương cm , thu hiu ca tác gi đi vi ni đau ca người ph n có chng ra trn .


Vi th thơ song tht lc bát , cách dùng t , hình nh ước l , đip t đip ng , ngh thut miêu t ni tâm , đon thơ đã th hin 1 cách tinh tế nhng cung bc sc thái tình cm khác nhau ca ni cô đơn bun kh nàng khao khát được sng trong hnh phúc , tình yêu la đôi . Đon trích còn th hin tm lòng yêu thương , cm thong sâu sc ca tác gi vi nhng khát khao hnh phúc chính đáng ca người thiếu ph , ct lên tiếng kêu nhân đo , phn đi chiến tranh phi nghĩa

Đon trích cũng như toàn tác phm ‘chinh ph ngâm’ là tiếng kêu thương tâm ca người ph n nh chng nơi chinh chiến . Trng thái tình cm ca người chinh ph mt mt có ý nghĩa t cáo nhng cuc chiến tranh phi nghĩa đã đy bao nhiêu người trai ra trn đ biết bao chinh ph héo hon ta ca ch chng, mt khác lên tiếng nói tình cm và s ý thc v quyn sng, quyn hưởng hnh phúc la đôi ca người ph n ngay gia cuc đi trn thế này . Tác phm đã khng đnh nhng giá tr nhân văn cao c mà khúc ngâm đã đem li, đánh du bước trưởng thành vượt bc ca giai đon văn chương thế k XVIII trong quá trình phát trin ca nn văn hc dân tc

GIÁO ÁN: TÌNH CẢNH LẺ LOI CỦA NGƯỜI CHINH PHỤ

Đăng ngày 6/22/2017 9:01:52 PM | Thể loại: Ngữ văn 10 | Lần tải: 2 | Lần xem: 0 | Page: 1 | FileSize: 0.03 M | File type: docx
0 lần xem

giáo án GIÁO ÁN: TÌNH CẢNH LẺ LOI CỦA NGƯỜI CHINH PHỤ, Ngữ văn 10. . Chúng tôi chia sẽ đến các bạn giáo án GIÁO ÁN: TÌNH CẢNH LẺ LOI CỦA NGƯỜI CHINH PHỤ .Để giới thiệu thêm cho các Thầy cô, các bạn sinh viên, học viên nguồn tài liệu tham khảo phục vụ cho công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học, trân trọng kính mời đọc giả đang tìm cùng tham khảo , giáo án GIÁO ÁN: TÌNH CẢNH LẺ LOI CỦA NGƯỜI CHINH PHỤ thuộc danh mục Ngữ văn 10 được giới thiệu bởi user HƯỜNG VŨ THỊ đến cộng đồng nhằm mục đích tham khảo , tài liệu này được chia sẽ vào danh mục Ngữ văn 10 , có 1 page, thuộc định dạng .docx, cùng danh mục còn có Giáo án Ngữ văn Ngữ văn 10 ,bạn có thể tải về free , hãy chia sẽ cho mọi người cùng học tập TÌNH LOI CHINH : I> Hoàn sáng tác +Vào Lê Tông, có nghĩa nông dân ra đình Đây là kì cực kỳ ren xã phong , tiếp theo là tranh ra miên man, Lê-đánh nhau -phân tranh, chia làm hai , nói thêm là Ngai vàng nhà Lê , kế tiếp là Nông dân bình nghĩa ở , nói thêm là Nhân dân trong li da , cha xa con, xa , bên cạnh đó +Chinh ngâm Hán, do tác Côn sáng tác vào XVIII, cho biết thêm

https://nslide.com/giao-an/giao-an-tinh-canh-le-loi-cua-nguoi-chinh-phu.lcou0q.html